Mengunarkvótinn uppurinn

Stækkun álversins í Straumsvík klárar það sem eftir er af mengunarkvóta Íslands, samkvæmt Kyoto-samningnum. Til að byggja fleiri álver þarf Ísland því annaðhvort að biðja um frekari undanþágur við endurskoðun samningsins eða kaupa mengunarkvóta frá öðrum ríkjum.

Alþjóðlegar skuldbindingar, sem Ísland hefur gengist undir, takmarka það hversu mörg álver megi reisa í landinu. Íslendingum tókst í Kyoto-samningunum um loftlagsmengun að fá inn séríslenskt ákvæði sem gefur þeim rýmri heimildir til mengunar umfram aðrar þjóðir. Samkvæmt því má árlegt útstreymi koltvísýrings frá nýrri stóriðju, sem hefur starfsemi eftir árið 1990, aukast um allt að 1.600 þús. tonn.

Straumsvík tók fyrsta skammtinn af mengunarkvóta Íslands, 220 þúsund tonn, með stækkun álversins árið 1997 og síðan bættist Norðurál við, og tók einnig 220 þúsund tonn, samkvæmt tölum frá iðnaðarráðuneytinu. Fjarðarál, sem verið er að reisa á Austurlandi, mun taka 486 þúsund tonn, og stækkun Norðuráls, sem stendur yfir, mun taka 257 þúsund tonn. Þá er eftir óráðstafað 417 þúsund tonn af koltvísýringi fyrir álver til að láta út í andrúmsloftið á Íslandi. Iðnaðarráðuneytið áætlar að það samsvari 276 þúsund tonna álframleiðslu á ári. Það er nánast sama magn og áformað er að framleiða í viðbótinni í Straumsvík. Með henni mun því mengunarkvóti Íslands klárast.

Valdið til að úthluta kvótanum er í höndum iðnaðarráðherra, samkvæmt ákvörðun ríkisstjórnar, en engar reglur hafa hins vegar verið settar um hvernig fara skuli að við úthlutun, ef margir sækja um. Skuldbindingar Kyoto-samningsins gilda hins vegar aðeins til ársins 2012 og forsætisráðherra lýsti því yfir í þingumræðu í fyrravetur að Ísland myndi við endurskoðun samningsins sækjast eftir frekari undanþágum. Ef þær fást ekki hafa stjórnvöld einnig þann möguleika að kaupa mengunarkvóta frá öðrum ríkjum.