Ísland ekki skotmark hryðjuverkamanna

Ísland skiptir ekki lengur nokkru máli í hernaðarlegu tilliti og engin sannfærandi rök hafa verið færð fyrir því að Ísland sé mögulegt skotmark hryðjuverkamanna. Þetta er meðal þess sem fram kemur í grein eftir Val Ingimundarson sagnfræðing, sem birtist á dögunum í virtu erlendu fræðiriti um öryggis- og varnarmál.

Grein Vals birtist í nýútkomnu tölublaði fræðirits sem gefið er út af Royal United Services Institute í Lundúnum. Sú stofnun sinnir rannsóknum í öryggis- og varnarmálum. Í titli greinarinnar er spurt hvort endalok svokallaðs öryggis samfélags Bandaríkjanna og Íslands sé á næsta leiti. Það sé köld staðreynd að engin sannfærandi rök hafi verið borin á borð fyrir því að Ísland sé mögulegt skotmark hryðjuverkamanna.

Raunveruleikinn hvað varðar hernaðarlegt mikilvægi Íslands sé allt annar en á tímum Kalda stríðsins. Valur segir þessa stöðu ekki aðeins hafa valdið miklu álagi í samskiptum Bandaríkjanna og Íslands og stefnt varnarsamningi ríkjanna frá árinu 1951 í hættu. Þær ríkisstjórnir sem hafi verið við völd síðustu árin hafi verið nauðbeygðar til að gera sér grein fyrir því að ekki sé nægilegt að styðja utanríkismálastefnu Bandaríkjanna skilyrðislaust til þess að tryggja lágmarksvarnir.

Ágreiningur vegna áætlana Bandaríkjanna um að draga úr varnarviðbúnaði á Íslandi hafi stigmagnast árið 2003. Samskiptin hafi síðan þá verið á persónulegum nótum milli Bandaríkjastjórnar og Davíðs Oddssonar, fyrrverandi utanríkis- og síðan forsætisráðherra. Valur hefur eftir ónanfgreindum embættismann í Þjóðaröryggisráði Bandaríkjamanna að með brotthvarf Davíðs úr stjórnmálum megi gera ráð fyrir að bandarísk stjórnvöld séu síður tilbúin að miðla málum um framtíð varnarstöðvarinnar í Keflavík.