Refsingar fyrir framúrkeyrslu

Ríkisendurskoðun leggur til að greiðslur til ríkisstofnana sem fara verulega fram úr fjárheimildum verði frystar þar til gripið hafi verið til viðeigandi ráðstafana, svo sem niðurskurðar í rekstri eða viðbótarheimild samþykkt af Alþingi. Ríkisendurskoðun segir að hugsanlega þurfi að breyta ákvæðum í lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins svo frysta megi launagreiðslur. "Þetta er ekki raunhæf aðgerð í því umhverfi sem við höfum vanist," segir Geir Haarde fjármálaráðherra. "Um þetta gilda ákveðnar reglur. Forstöðumönnunum ber að fara eftir þessum reglum en þær kveða á um hvernig ráðuneyti eigi að bregðast við til aðhalds. Það getur endað með áminningu eða frávikningu forstöðumanns ef sakir reynast miklar," segir fjármálaráherra. Geir tekur ekki undir hugmyndir um að Alþingi eða fjárlaganefnd taki að sér aukið eftirlitshlutverk með framkvæmd fjárlaga. "Þarna þarf að hafa í heiðri skilin milli löggjafar- og framkvæmdavalds. Ef misfarið er með heimildir, misfarið með fjárveitingar, misfarið með fé almennings á Ríkisendurskoðun að grípa í taumana. Og ef um er að ræða ólögmætt athæfi ber að taka á því, segir Geir. Um 120 opinberar stofnanir fóru fram úr fjárheimildum í fyrra og telur Ríkisendurskoðun að stjórnvöld samþykki oft í verki að útgjöld viðkomandi stofnana séu aukin þegar niðurskurður gæti verið óþægilegur í pólítískum skilningi. Þannig sé stofnað til útgjalda en heimilda oft aflað mörgum árum síðar. "Þegar horft er í gegnum fingur við að fjárlögum sé ekki fylgt grefur það undan þeirri virðingu og þeim aga sem þarf að ríkja gagnvart Alþingi og fjárlögum sem það setur. Slíkt ástand tíðkast hvergi í þeim löndum sem við berum okkur helst saman við," segir í skýrslu Ríkisendurskoðunar.