Seðlabankastjóri segir að núverandi gengi krónunnar muni ekki standast

Davíð Oddsson seðlabankastjóri segir að núverandi gengi krónunnar muni ekki standast en menn séu að búa í haginn fyrir það að óhjákvæmileg breyting verði þolanleg. Gengi krónunnar lækkaði um 1,3% í dag og hefur nú krónan lækkað um 5% á skömmum tíma.

Á fyrsta viðskiptadegi eftir ákvörðun Seðlabankans á föstudag um að hækka stýrivexti um fjórðung úr prósenti lýsti formaður bankastjórnar því yfir á morgunverðarfundi Viðskiptaráðs Íslands að hörð vaxtastefna bankans stæði óhögguð. Bankinn myndi ekki hika við að beita sér að fullum þunga. Gagnrýni um að vaxtahækkun hans væri veikari lagi svaraði hann fullum hálsi.

Davíð Oddsson seðlabankastjóri segir vera jafn mikla samfeldni og samheldni í ákvörðun bankans í september og nú. Hann segir það þýðingarmikið fyrir bankann að hann verði ekki sakaður um annað.

Athygli vekur að mat greiningardeilda viðskiptabankanna á aðgerðum Seðlabankans er mismunandi. Edda Rós Karlsdóttir, forstöðumaður greiningadeildar Landsbanka, segir aðgerðirnar valda aðhaldi, þannig að þetta ætti að hjálpa til varðandi verðbólguna. En fyrst og fremst þá sé þetta framhald á því sem hafi verið að gerast í Seðlabankanum, eðlilegt framhald sem að vinnur allt saman að því að ná niður verðbólgunni.

Ingólfur Bender, forstöðumaður greiningadeildar Íslandsbanka, segir ákvörðunina geta leitt til þess að verðbólga aukist, það er að segja ákvörðunin að fara út í 25 punkta hækkun frekar en að fara í 50 punkta. Krónan veiktist í dag um 1,3% og hefur þá gengi hennar lækkað um 5% frá því um miðjan nóvember.

Davíð segir gengið sé í sögulegu hámarki allt frá því árið 1988 og þar með viðskiptahallinn. Menn séu reyna að búa í haginn til að breyting verði þolanleg og muni ekki skemma og skaða þau markmið sem bankanum er berið að sinna.

Þórður Pálsson, forstöðumaður greiningadeild KB banka, segir að bankinn geri ráð fyrir að krónan muni vera sterk áfram fram eftir næsta ári en það fari að hilla undir lok þessa hágengistímabils undir lok næsta árs. Hann segir bankann gera ráð fyrir mildri veikingu fram eftir fyrra hluta næsta árs.

En Davíð ræddi einnig húsnæðismálin og gagnrýndi eigin ríkisstjórn. Hann segir auðvelt að færa sæmileg rök fyrir því að ríkisstjórnin hefði mátt hugsa sinn gang betur þegar róttækar breytingar voru gerðar á húsnæðisstefnu stjórnvalda í byrjun uppsveiflunnar 2003 og skynsamlegra hefði verið að geyma þær til loka hagsveiflunnar. Hann segist þó vænta þess að menn átti sig á, að hvaða forsætisráðherra þessi gagnrýni snýr. Viðbrögð bankanna með vaxtalækkunum hefðu hins vegar komið stjórnvöldum í opna skjöldu. Davíð segir húsnæðiskerfið í gömlu myndinni hafa nánast orðið úrelt á augabragði, hvort sem mönnum líki það betur eða ver.

Árni Magnússon félagsmálaráðherra segir það hafa verið pólitíska samstöðu að stjórnvöld komi að opinberum húsnæðislánum til þess einmitt að tryggja það að fólki, hvar sem að það býr og nánast við hvaða félagslegu aðstæður sem að er, njóti hagstæðustu kjara á húsnæðislánum. Hann telur að sá tími sé ekki liðinn. Þvert á móti. Hins vegar kunni framkvæmdin að breytast og verið væri að fara yfir þau mál. Davíð Oddson sagði á fundinum í morgun að hann teldi líkur á því að það dragi úr verðbólgu á næstu mánuðum, ekki síst í ljósi þess að gengishækkun hefði aðeins að litlu leyti skilað sér í innlendu verðlagi. Kólnun húsnæðismarkaðar gæti leitt til enn hraðari hjöðnunar verðbólgu.