Aukin spurn eftir gæðahúsnæði hækkar vísitölu

Aukin spurn eftir gæðahúseignum hefur hækkað húsnæðisvísitöluna talsvert umfram raunverulega hækkun og þar með skrúfað verðbólgu og neysluvísitölu óeðlilega mikið upp að mati Ásdísar Kristjánsdóttur hagfræðings.

Þetta kemur fram í mastersritgerð hennar um málið við Háskóla Íslands. Mikið streymi hefur verið inn á markaðinn af nýjum og góðum íbúðum, sem eru seldar vel yfir meðallagi á fermetrann, sömu sögu er að segja af húsnæði miðsvæðis í borginni, íbúðum í raðhúsum og einbýlishúsum og svo hafa stórar og fínar eignir líka hækkað umfram meðallagið.

Þetta er tekið beint inn í húsnæðisvísitöluna sem hefur átt langstærstan þátt í að skrúfa upp verðbólguna. Í stuttu máli má segja til skýringar, að ef einhver sem átti tiltekna íbúð í meðal gæðaflokki í ársbyrjun árið 2003 og á hana enn þá fengi hann talsvert minna fyrir hana en hækkun íbúðavísitölunnar gefur til kynna á tímabilinu.

Ásdís segir að á þessu tímabili hafi vísitala fasteignaverðs fyrir fjölbýlishús, sem Fasteignamat ríkisins reiknar út, verið ofmetin um tæp tólf prósent og fyrir einbýlishús um rúm sjö prósent.

Hún hefur ekki sjálf metið áhrif þessa til hækkunar verðbólgu, vaxta og neysluvísitölu, en aðrir skjóta á að þessi skekkkja kosti almenning milljarða króna á ári.