Silfur hafsins aftur á Íslandsmið

Síldveiðiskip, hlaðin silfri hafsins, bíða í röðum eftir að landa á Norðfirði. Norsk-íslenska síldin er komin aftur á Íslandsmið og fæst hátt verð fyrir hana. Síldarvinnslan í Neskaupstað þrefaldar verðmætið með því að flaka hana til manneldis og dæmi eru um ævintýralega háar tekjur síldarsjómanna. Við bryggju Síldarvinnslunnar var verið að landa úr tveimur skipum, Hákoni EA frá Grenivík og færeyska skipinu Júpíter. Þriðja skipið, Beitir, beið fullhlaðið við aðra bryggju eftir að komast löndunarbryggjunni og úti á Norðfirði lá Bjarni Ólafssyni. Þar um borð unnu sjómennirnir að því að frysta síldina. Þetta er síld af stærstu gerð, 370 til 400 grömm að þyngd. Hér er komin sú síld sem menn kölluðu silfur hafsins enda átti hún hvað stærstan þátt í byggja upp auðlegð Íslendinga á síðustu öld. Til marks um það má geta þess að árið 1963 gaf síldin um 20 prósent af útflutningstekjum þjóðarinnar. En svo hvarf hún af Íslandsmiðum árið 1968. Örlítið veiddist af henni á ný í fyrra innan íslensku lögsögunnar en góð veiði síðustu daga gefur vonir um að hún sé komin á ný. Björgvin Birgisson, skipstjóri á Hákoni EA, segist hafa landað um 730 tonnum af flökum eftir vikuveiðar og það þyki mjög gott. Farið hafi verið út eftir sjómannadaginn 60 mílur austur af Norðfjarðarhorni og verið þar fyrstu tvo þrjá dagana. Svo hafi þeir fært sig suðaustar og báturinn hafir verið kominn 120 mílur austur af landinu þegar haldið hafi verið í land. Skipverjarnir á Hákoni unnu síldina sjálfir um borð. Björgvin segir mikla keppni um borð og það hafi ekki verið dauð stund frá því að lagt hafi verið úr höfn og þar til komið hafi verið til baka. Þeir hafi verið með 300 kassa á dekki við komuna í land þar sem lestarnar hafi verið orðnar fullar. Síldinni úr Júpiter er hins vegar dælt inn í vélasali Síldarvinnslunnar. Þar kemur mannshöndin hvergi nærri. Síldin fer fyrst í stærðarflokkara, síðan í vél sem skilur haus, sporð og innnyfli frá og sendir girnileg flökin áfram eftir færibandinu. Meðan afskurðurinn fer inn í bræðsluna fara flökin í skammtara og starfsfólk sér um að halda pokanum rétt á meðan verðmæt matvaran sturtast niður. Þannig fer hún í frystingu og síðan á erlenda markaði sem greiða hæsta verð fyrir svo góða og stóra síld. Gunnþór Ingvason, aðstorðarmaður forstjóra Síldarvinnslunnar, segir að eins og staðan sé í dag sé gott verð að fá fyrir síld á mörkuðum og verðmæti síldarinnar næstum þrefaldist með því að hún sé unnin í frystihúsinu í stað þess að bræða hana. Fyrir fyrirtækið er þetta happafengur að nýta hátæknivélar til svo verðmætrar framleiðslu yfir sumartímann þegar annars hefði verið lokað. Fyrir skólakrakka eru það uppgrip í landi að komst í vinnsluna og dæmi eru ævintýralega háan hásetahlut. Neskaupstaður var fyrr á árum einn af helstu síldarbæjum landsins. Haraldur Jörgensen, sem man gömlu síldarárin, segir íbúana nú varla kippa sér upp við það þótt norsk íslenska síldin sé komin aftur. Aðspurður hvort honum finnist vakna stemmning meðal bæjarbúa vegna þessa segir Haraldur að hann verði ekki svo mikið var við það. Haann telji að stór hluti bæjarbúa viti ekki af því að verið sé að landa síld á Neskaupstað. Stór hluti fólksins sé með hausinn uppi á Kárahnjúkum. Norsk-íslensku síldinni hefur einnig verið landað á þremur öðrum stöðum á landinu að undanförnu, á Vopnafirði, Fáskrúðsfirði og í Vestmannaeyjum.