Fallvölt ímynd í stjórnmálum

Nýr formaður Samfylkingarinnar hlaut glæsta kosningu á nýafstöðnum landsfundi. Flokksmönnum hefur fjölgað um sjö þúsund frá áramótum. Skriður er á málefnavinnu hjá jafnaðarmannaflokki sem gerir tilkall til valda í næstu þingkosningum. Þetta er flokkur sem mælist varla lengur undir þrjátíu prósenta fylgi í skoðanakönnunum. Styrkur íslenskra jafnaðarmanna er meiri nú en nokkru sinni fyrr í 90 ára sögu íslenska flokkakerfisins. Sérfræðingar í almannatengslum og ímyndarfræðum eru sjálfsagt sammála um að sú mynd sem dregin var upp af Samfylkingunni í tengslum við landsfundinn hafi verið glæst og vel heppnuð. Og þannig fái aukið vægi orð Ingibjargar Sólrúnar Gísladóttur flokksformanns um að breytingar þoli enga bið og flokkurinn ætli alla leið.   Maðkur í mysu? En ekki var búið að taka niður fánaborgirnar við Egilshöll þegar vandræðin hófust. Maðkur í mysu við kjör á varaformanni Samfylkingarinnar. Úrsagnir úr flokknum. Óánægja og brigslyrði. Varaformaðurinn ungi tekinn á beinið í DV fyrir meint kosningasvik. Keypti hann sér sigur með því að smala ungliðum á landsfundarstað í Egilshöll rétt á meðan kosningin fór fram? Greiddi hann fyrir með kóki og pítsum, spyr blaðið. Kjörstjórn landsfundar Samfylkingarinnar sá sig knúna til þess að lýsa yfir sakleysi varaformannsins í yfirlýsingu sem hún sendi frá sér fyrir helgina. Allt hefði verið löglegt og rétt að kosningum staðið. Ágúst Ólafur varaformaður birtist í viðtölum þar sem hann sór af sér sviksemi og taldi ásakanirnar fáránlegar. Aðferðir ungliða skipta ekki sköpum Hefur ekki verið sagt satt um varaformannskjör Samfylkingarinnar? Skyldi Ingibjörg Sólrún Gísladóttir hafa fagnað nýkjörnum varaformanni á sviðinu í Egilshöll, faðmað hann að sér en klipið létt í handlegginn á honum svo enginn sá og sagt: Svona gerir maður ekki. Orðrétt sagði Ingibjörg Sólrún við Fréttablaðið 23. maí síðastliðinn: "Ágúst Ólafur Ágústsson stimplar sig mjög sterkt inn í pólítíkina með framboði sínu til varaformannsembættisins. Hann fékk afgerandi stuðning og það skiptir máli. Mér sýnist munurinn hafa verið það mikill á honum og Lúðvík Bergvinssyni að aðferðir stuðningsmanna Ágústs hafi ekki skipt sköpum." Tveimur dögum áður sagði Ágúst Ólafur þegar Fréttablaðið spurði hann um sérstakan stuðning ungliða við framboð hans: "Ég hef ekki hugmynd um hvort svo sé. Ég færi að sjálfsögðu ekki í þennan slag ef ég hefði aðeins stuðning frá ungliðunum." Hvaðan kemur óánægjan? Því hefur ekki verið mótmælt að Ingibjörg Sólrún Gísladóttir hallaði sér í aðdraganda landsfundar Samfylkingarinnar fremur að Lúðvík Bergvinssyni sem varaformannsefni en Ágústi Ólafi Ágústssyni, sem lengstum hafði verið talinn stuðningsmaður Össurar Skarphéðinssonar. Hún kaus hins vegar að hafa þann stuðning ekki opinberan né afgerandi á landsfundinum eða í aðdraganda hans. Það þarf ekki að koma á óvart og mætti líta á sem stjórnkænsku. Á það er einnig að líta að Ágúst Ólafur lýsti yfir hlutleysi sínu gagnvart formannskjörinu. Það gerði Lúðvík Bergvinsson einnig. Hann kvaðst hafa unnið náið með Össuri fráfarandi formanni undanfarin fimm ár og sæi ekkert því til fyrirstöðu að vinna einnig með Ingibjörgu Sólrúnu næði hún kjöri. Með gildum rökum mætti halda fram að eftirmál vegna varaformannskjörs Samfylkingarinnar séu ekki runnin undan rifjum stuðningsmanna Össurar Skarphéðinssonar. Áttu þeir ekki þvert á móti að gleðjast yfir yfir kjöri Ágústs sem hafði verið dreginn í dilk með þeim? Varla kemur óánægjan frá hörðum stuðningsmönnum nýkjörins formanns. Yfirlýsingar Ingibjargar Sólrúnar um varaformannskjörið benda fremur til þess að hún ætli sér að vinna að friði um varaformanninn, en hefur þó sagst ætla að fara yfir málið. Leiði frekari skoðun eitthvað nýtt í ljós má búast við að málið vandist og kjörstjórn landsfundarins þurfi að draga í land. Ólíklegt er að slíkt gerist. Lögmætar en óvandaðar aðferðir? Varaformannskjör fór fram í mesta lagi tveimur klukkustundum eftir að úrslit voru tilkynnt í langvinnum formannslag Samfylkingarinnar. Þátttakan í varaformannskjörinu var yfir 90 próent og getur varla talist óeðlileg í ljósi þess að landsfundarsalurinn var enn þéttskipaður eftir að úrslit í formannsslagnum voru kunngerð. Því verður einnig að halda til haga að einstökum aðildarfélögum er heimilt að greiða landsfundargjald fyrir fulltrúa sína og styrkja þá með þeim hætti til fundarsetu. Jafnvel þótt sannaðist að ungir jafnaðarmenn hefðu greitt gjöld fulltrúa sinna í ríkum mæli að þessu sinni telst það engu að síður lögmætt. Fyrir hverja tíu í einstökum aðildarfélögum Samfylkingarinnar hefur einn rétt til setu á landsfundi. Hafi félögum í Samfylkingunni fjölgað um sex til sjö þúsund frá áramótum var við því að búast að fullgildum fulltrúum á landsfundi fjölgaði um mörg hundruð. Vel má vera að þar hafi ungliðar verið áberandi og einhvern tíma hefði það þótt góðs viti í stjórnmálahreyfingu að fá ungt fólk til liðs við málstaðinn. Áfallahjálp Í fræðum um almannatengsl og ímyndarsköpun eru ævinlega ítarlegir kaflar um kerfisbundin viðbrögð gegn áföllum. Einskonar áfallastjórnun. Þessi fræði ganga út á það að draga sem mest úr afleiðingum af óhöppum, hneykslum og ýmsum vanda sem skaðað getur ímynd og þar með markaðshagsmuni fyrirtækja eða félaga. Þetta getur sannarlega átt við um stjórnmálaflokka og hagsmunasamtök. Ein þumalfingursreglan í þessum fræðum er að segja allt af létta. Segja satt um ástand mála og bæta trúverðugleikann með þeim hætti jafnvel þó svo að tímabundinn skaði sé óumflýjanlegur. Eiga beinlínis frumkvæði að því að vinda ofan af málinu og með vissum hætti að slá vopnin úr höndum fjölmiðla sem heimta breiðfyrirsagnir. Spurningin er hvort Samfylkingin og ráðgjafar hennar viti af þessari þumalfingursreglu.