Fleiri fréttir

Stjórnarskrá — samfélagssáttmáli

Hjalti Hugason og Arnfríður Guðmundsdóttir skrifar

Stjórnarskrá er gott og gilt íslenskt orð sem mörgum er ugglaust kært. Það er því líklega að flestra mati óþarft að setja við það spurningarmerki eða leita að öðru betra. Það ætti þó að ósekju mega bregða á leik með það, merkingu þess og andblæ.

Kjósið mig

Eiríkur Mörk Valsson skrifar

Ég hef áður gert grein fyrir helstu áherslumálum mínum við endurritun stjórnarskrár Íslands og stikla því á stóru nú. Ég legg áherslu á ákvæði um þjóðaratkvæðagreiðslur, þannig að tiltekinn fjöldi kjósenda

Hver á næsta leik, þjóðin eða þingið?

Kristbjörg Þórisdóttir skrifar

Næstkomandi laugardag verður kosið til stjórnlagaþings. Þeir 25-31 þingmenn sem setjast á stjórnlagaþing munu undirbúa frumvarp að endurbættri stjórnarskrá. Þann 6. nóvember síðastliðinn fór fram Þjóðfundur þar sem 950 manns af landinu öllu, frá 18 til 91 ára, nánast jafnt hlutfall karla og kvenna vann tillögur sem hafa þarf til hliðsjónar í þeirri vinnu.

Hví ekki tvö atkvæði á mann?

Páll Rafnar Þorsteinsson skrifar

Ég hef áður haldið því fram að kosningalög ættu að heyra undir almenna lagasetningu í stað þess að vera skilgreind í stjórnarskrá. Þess vegna er óþarfi að stjórnlagaþing mæli fyrir um nákvæma útfærslu á

SEX

Eíríkur Bergmann skrifar

Um miðjan tíunda áratuginn sat ég í nefnd á vegum forsætisráðuneytsins sem átti að endurskoða kosningalögin. Ég var kornungur háskólastúdent en flestir samnefndarmanna voru stútungskarlar á þingi og viðleitni

– og hvað svo ...

Anna Kolbrún Árnadóttir skrifar

Ég skrifaði um þrískiptingu valdsins – núverandi flækjustig í gær. Skrifin fjölluðu að mestu um hversu flókið samspil er í raun á milli valdhafa í núverandi stjórnarskrá, eiginlega finnst mér það of flókið satt að segja.

Hvers vegna ætti þjóðin að skilja stjórnarskrána?

Viktor Orri Valgarðsson skrifar

Hvers vegna í ósköpunum ætti þjóðin að skilja stjórnarskrána? var ég spurður í einni af fjöldamörgum umræðum sem ég hef átt við efasemdarmenn um stjórnlagaþing.

Gildi kosninganna: upplýsing eða auðvald?

Svanur Sigurbjörnsson skrifar

Það var ljóst frá upphafi kosningabaráttunnar að það hámark sem Alþingi setti með lögum um kostnað frambjóðenda var allt of hár. Formaður stjórnlaganefndar, Guðrún Pétursdóttir, sú virðulega kona, sem bar hitann af undirbúningi kosninganna, lýsti því yfir að 2 milljónir króna væri allt of hátt þak og bað frambjóðendur um að vera hófsama.

Hvítnar ekki þótt annan sverti

Kristinn H. Gunnarsson skrifar

Norður í Eyjafirði er stundum haft að orði að það hvítni enginn þótt annan sverti. Ritstjóri Fréttablaðsins hefur líklega ekki heyrt það. Hann svertir fjármálaráðherra landsins og þingmenn landsbyggðarkjördæmanna í skoðun miðvikudagsblaðsins fyrir Árbótarmálið. Ritstjórinn nýtur stuðnings viðskiptaráðherra í greiningu sinni, sem telur að gera þurfi landið að einu kjördæmi og losna við kjördæmapot. Hér er mikil hafvilla uppi.

Stjórnlagaþing eða sjónarspil?

Sveinn Valfells skrifar

Stjórnlagaþing á Íslandi er löngu tímabært. Stjórnarskráin er leifar frá dönsku nýlendustjórninni sem velkst hefur í höndum hins spillta flokkakerfis um áratuga skeið án nauðsynlegra endurbóta.

Allir á kjörstað á morgun

Steinunn Stefánsdóttir skrifar

Eftir nokkra deyfð í aðdraganda stjórnlagaþingskosninga hefur áhuginn góðu heilli tekið verulega við sér, þannig að búast má við góðri þátttöku í kosningunum á morgun.

Annað herbergi í sama húsi

Bergsteinn Sigurðsson skrifar

Um helgina horfði ég á son minn spila fótbolta í Keflavík. Að mótinu loknu þurftum við að endasendast í Vesturbæinn. Ferðin tók 42 mínútur á löglegum hámarkshraða. Í kjölfarið fór ég að hugsa: til hvers í ósköpunum erum við með flugvöll í Reykjavík þegar það er annar flugvöllur í 40 mínútna fjarlægð?

AGS og hagvöxturinn

Magnús Orri Schram skrifar

Það er auðvelt að kenna AGS um stöðu íslenskra heimila og fyrirtækja nú um stundir. Slíkur málflutningur er hins vegar ósanngjarn, enda þurfum við ekki sjóðinn til að segja okkur að jafnvægi milli tekna og gjalda ríkissjóðs er forsenda endurreisnar

Davíð og DeCode

Árni Alfreðsson skrifar

Þjóðin er nú í naflaskoðun vegna hruns bankanna og hvað gerðist í aðdraganda þess. Í þessu samhengi er fróðlegt að rifja upp sögu Íslenskrar erfðagreiningar.

Áhrif ofþyngdar á meðgöngu, fæðingu og sængurlegu

Elín Arna Gunnarsdóttir og Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar

Íslendingar eru á meðal feitustu þjóða í heimi. Þessar fréttir hafa borist okkur í gegnum fjölmiðla upp á síðkastið. Þetta er staðreynd og það er

Mansal - svipmynd frá Kosovo árið 2003

Andri Ottesen skrifar

Í ljósi aukinnar umræðu um mansal fór ég að velta því fyrir mér hvort Íslendingar væru almennt meðvitaðir um mansal og útbreiðslu þess.

Ráðist að konum og á konur

Vigdís Hauksdóttir skrifar

Ísland er aðili að alþjóðasáttmálum er varða heilbrigði og lögbundinn rétt til heilbrigðisþjónustu.

Söngur með presti hefur ekki skaðað mig

Tinna Sigurðardóttir skrifar

Þið hafið kannski orðið vör við það en nú hefur mikið verið í umræðu að banna prestum og þeim sem vilja kynna kristna trú að koma í grunnskóla landsins.

Sannleikurinn í Árbótarmálinu

Björgvin Þorsteinsson og hæstaréttarlögmaður lögmaður hjónanna í Árbót skrifa

Í Fréttablaðinu mánudaginn 22. nóvember var birt svokölluð „fréttaskýring" með yfirskriftinni: Bætur til meðferðarheimilisins Árbótar.

Aukapokinn er aðalpokinn

Árni Svanur Daníelsson og Kristín Þórunn Tómasdóttir skrifar

Á nýútkominni jólaplötu syngur Sigurður Guðmundsson aðventukvæði eftir Braga Valdimar Skúlason sem hefst svona: „Á fyrsta sunnudegi aðventunnar ég ek til kaupmannsins í einum rykk. Því þó að fjárhirslunar gerist grunnar ég geri vel við mig í mat og drykk."

Mun eyða krónu

Pawel Bartoszek skrifar

Ég hef eytt í kosningabaráttu mína. Flestir frambjóðendur koma til með að eyða í kosningabaráttuna, hafi þeir á annað borð áhuga á að ná kjöri. Menn munu auðvitað eyða tíma, kröftum sínum og vina sinna og svo munu menn eyða peningum. Margir munu síðan reyna að eyða mikilli orku til að fela það að þeir séu að eyða peningum. Peningar eru ekki vinsælir, og að eyða þeim er massaóvinsælt, nú um stundir.

Að stemma stigu við nauðgunum: Skref í rétta átt

Sigríður J. Hjaltested skrifar

Í fyrri hluta umfjöllunar minnar um hvernig stemma megi stigu við nauðgunum, sem birtist hér í Fréttablaðinu í gær, var m.a. fjallað um forvarnir og gildi þeirra, nýtt samskiptamynstur fólks og tengsl þess við sönnunarstöðu í nauðgunarmálum og ungmenni í áhættuhópi.

Samspil valdþáttanna

Haukur Sigurðsson skrifar

Stjórnarvaldinu skiptum við í löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald. Þetta er stundum nefnt þrískipting ríkisvaldsins og á sér rætur í stjórnmálum í nokkrum Evrópuríkjum á 17. og 18. öld. Þar voru þingsinnar í stríði við einvalda konunga og þá sem vildu verða það og deilur hatrammar.

Þessa kýs ég en ekki þessa

Hjörtur Hjartarson skrifar

Ég mun ekki kjósa vini mína á stjórnlagaþing. Vinátta, ein og sér, dugar mér ekki. Alls ekki.

Skriðan

Gunnlaugur Stefánsson skrifar

Fyrir nokkrum árum kom sr. Hjörtur Magni Jóhannsson, prestur í Fríkirkjunni í Reykjavík, í heimsókn síðla sumars í Heydali. Hann var þá sóknarprestur í Þjóðkirkjunni.

Afhverju ættirðu að kjósa mig?

Sigurvin Jónsson skrifar

Þegar ég ákvað gefa kost á mér til stjórnlagaþings vildi ég gefa fólki kost á því að hafa ekki aðeins val um fræðimenn. Ég er íslenskur alþýðumaður sem berst í barnauppeldi og búskap og veit því nákvæmlega um hvað lífið snýst. stjórnarskráin er fyrir alla.

Persónukjör?

Páll Rafnar Þorsteinsson skrifar

Kosningalög eru ekki og ættu ekki að vera bundin í stjórnarskrá nema þá í allra mestu grundvallaratriðum, svo sem hvað varðar atkvæðisrétt, kjörgengi og ef til vill kjördæmaskipan. Þó er líklega heppilegast að

Smánarblettur á sögu Íslands

Hjörtur Smárason skrifar

Ísland hefur sem herlaust land sem aldrei hefur átt í stíði ímynd friðarríkis.

Hagsmunaskráning stjórnlagaþingmanna

Kristbjörg Þórisdóttir skrifar

Í aðdraganda kosninga til stjórnlagaþings skrifaði ég opið bréf til Dómsmálaráðuneytis þar sem ég kallaði eftir því að frambjóðendum til stjórnlagaþings yrði gert skylt að upplýsa um hagsmunatengsl sín með því að fylla út hagsmunaskráningu. Ég taldi mjög mikilvægt að þetta mál kæmist í umræðuna og reyndi að fá fjölmiðla til liðs við mig án mikils árangurs.

Berum virðingu fyrir stjórnarskránni

Inga Lind Karlsdóttir skrifar

Annað slagið hefur mér orðið hverft við nú í aðdraganda kosninga til stjórnlagaþings þegar sumir frambjóðendur láta í ljós að þeir vilji breyta stjórnarskránni okkar stórkostlega, bæta inn í hana hinum og þessum ákvæðum og jafnvel umbylta henni alveg.

Það sem mestu máli skiptir

Hjörvar Pétursson skrifar

Mig langar að vekja athygli á því sem mér finnst skipta allramestu máli við komandi stjórnlagaþing, númer eitt, tvö og þrjú: 1. Farðu og kjóstu á laugardaginn. Hverja þá sem þér líst best á. Það er mikilvægast af öllu. Stjórnlagaþing mun þurfa sterkt umboð frá þjóðinni til að standa að breytingum.

Öruggt samfélag

Arnfríður Guðmundsdóttir og Hjalti Hugason skrifar

Samfélag er öruggt og gott þegar það uppfyllir grundvallarkröfur um réttlæti, jafnrétti og félagslega velferð, það er gerir öllum kleift að njóta sín á eigin forsendum. Í því velferðarsamfélagi sem hér hefur mótast á síðustu áratugum hefur markvisst verið unnið að því að bæta íslenskt samfélag og gera það öruggara fyrir borgarana. Jafnt aðgengi að

Hvað er þáttökulýðræði?

Gunnar Grímsson skrifar

Ég hef fengið töluvert af spurningum undanfarið um hvað ég meini með þátttökulýðræði og því ljúft og skylt að útskýra það í stuttu máli.

Tær snilld - VG snúið í 180 gráður

Jón Bjarni Jónsson skrifar

Á næstu 3 dögum gætu orðið merk tímamót í íslenskri pólitík, en þá mun byggingarverktakinn Spöng ehf, ná að snúa stórum hluta þingmanna Vinstri Grænna í 180°. Að sögn Gróu á Leiti, þá er talið að þessi snúningur muni hafa mjög jákvæð áhrif á rikisstjórnarsamstarfið og alla ákvörðunartöku þar. Að ekki sé talað um stjórnarandstöðuna, en að sögn, er hún hin kátasta með umskiptin, en reyndar einnig pínulítið svekkt yfir því að hafa ekki hugkvæmst sjálfri, þessi gjörningur.

Þrískipting valdsins – núverandi flækjustig

Anna Kolbrún Árnadóttir skrifar

Þrískipting valdsins er hugtak sem kveður á um að yfirvöldum landsins skuli vera skipt í þrjá hluta sem eru löggjafarvald, framkvæmdavald og dómsvald.

Breytingar á stjórnarskrá

Vilhjálmur Þ. Á. Vilhjálmsson skrifar

„ 79. gr. Tillögur, hvort sem eru til breytinga eða viðauka á stjórnarskrá þessari, má bera upp bæði á reglulegu Alþingi og auka-Alþingi. Nái tillagan samþykki …1) skal rjúfa Alþingi þá þegar og stofna til almennra kosninga af nýju. Samþykki [Alþingi]1) ályktunina óbreytta, skal hún staðfest af forseta lýðveldisins, og er hún þá gild stjórnskipunarlög.“

Allt nema koma nakin fram

Lára Óskarsdóttir skrifar

„Ég ætla ekki að kjósa þá sem auglýsa“. „Ég ætla ekki að kjósa þá sem eru með þjóðkirkjunni“. „Ég ætla ekki að kjósa þá sem...“ „Hvernig á ég að velja 25 út úr menginu“? „Hvernig á ég að vita hvað hver frambjóðandi stendur fyrir“? Vangaveltur eins og þessar hringsnúast í höfðinu á þjóðinni

Persónur og leikendur

Eiríkur Bergmann skrifar

Stjórnarskrá á ekki að samanstanda af óskalista þeirra sem hljóta kosningu á stjórnlagaþingið. Öfugt við þrasið á Alþingi skiptir mestu að fulltrúar á stjórnlagaþingi mæti til leiks með nægjanlega opinn hug og séu reiðubúnir til að ræða sig til niðurstöðu með tilheyrandi málamiðlunum. Áherslur mínar eru því lagar fram til umræðu en eiga ekki að skoðas sem ófrávíkjanlegur kröfulisti.

Ný stjórnarskrá: Fyrir hverja? Fólkið eða kerfið

Pétur Guðjónsson skrifar

Gagnstætt því sem haldið er þá fjalla flestar stjórnarskrá, þar með talin sú dansk-íslenska um það hvernig stjórnkerfið eigi að virka, en afar lítið um fólkið. Jú, jú það eru nokkra setningar um það að ríkið megi ekki þjösnast um of a þegnunum og í seinni tíð, þá er í tísku að bæta við stuttum mannréttindakafla.

Hvernig stjórnlagaþing viljum við?

Kristín Guðmundsdóttir skrifar

Við val á einstaklingum til setu á stjórnlagaþingi þarf að hafa í huga að samsetning þingsins verði þannig að það náist sem breiðastur hópur. Breiðastur í þeim skilningi að hægt verði að nýta fjölþætta reynslu einstaklinganna við þá flóknu vinnu og umræðu sem þar á eftir að fara fram. Það eru gömul sannindi og ný að öll hópavinna byggist á styrkleikum einstaklinga sem taka þátt og útkoman verður eftir því.

Um umhverfis- og auðlindamál

Júlíus Sólnes skrifar

Stjórnlagaþingskosningarnar eru um margt einstæðar. Þetta er fyrsta alvöru tilraun okkar til beins lýðræðis, og sá mikli fjöldi sem býður sig fram, gefur til kynna mikinn áhuga fólks á betra þjóðfélagi á grunni nýrrar stjórnarskrár. Mikil og jákvæð umræða hefur einkennt kosningabaráttuna, og frambjóðendur hafa deilt hugmyndum sínum um nýjan samfélagssáttmála. Mig langar til þess að víkja nokkrum orðum að umhverfismálum fyrir kosninguna á laugardag. Nær allir frambjóðendur eru sammála um, að í stjórnarskrá skuli standa að auðlindir landsins eigi að vera í eigu þjóðarinnar. Miklu færri hafa látið sig umhyggju fyrir náttúru landsins og umhverfisvernd varða. Ef til vill er fögur náttúra Íslands og nær óspillt hálendið mesta náttúruauðlind okkar.

Strætófarþegar nota ekki bílastæði

Farþegum fjölgar hjá Strætó, sem ekki getur sinnt þessari auknu eftirspurn vegna samdráttar. Sorglegt að geta ekki boðið upp á meiri þjónustu í samræmi við kærkomna eftirspurn.

Heimilin geta ekki veitt lánveitendum afslátt af hruninu

Guðlaugur Kr. Jörundsson skrifar

Stjórnvöld hafa nú í tvö ár barist við greiðsluvanda heimila vegna íbúðalána. Árangurinn hefur staðið á sér og eru stjórnvöld enn á byrjunarreit samráðs. Alvarlegast er þó að ekkert hefur verið barist við sjálfan skuldavandann. Stjórnvöld ætla sér að slá honum á frest, í stað þess að horfast í augu við hann nú. Þessi frestun hamlar því að afleiðingar hrunsins komi fram til fullnustu svo hægt sé að hefja uppbyggingu á hreinu borði.

Sjá næstu 50 greinar

Mest lesið