Opna nýja möguleika í að binda kolefni með aðferð Carbfix Kjartan Kjartansson skrifar 26. mars 2026 13:38 Rannsóknin var gerð í vestanverðri Sádi-Arabíu þar sem jarðlög eru sögð að miklu leytu úr gegndræpu basalti sem henta til niðurdælingar. Þar er einnig mikil losun frá iðnaði en Sád-Arabía er eitt helsta olíuframleiðsluríki heims. Háskóli Íslands/aðsend Alþjóðleg rannsókn sem gerð var í Sádi-Arabíu og íslenskir fræðimenn tóku þátt í bendir til að hægt sé að binda kolefni í berg á mun fleiri stöðum í heiminum en áður var talið gerlegt. Aðferðin sem var beitt dregur verulega úr vatnsþörf bindingarinnar. Aðferðin til kolefnisförgunar sem þróuð var á Hellisheiði og Carbifx beitir gengur út á að uppleystum koltvísýringi er dælt niður í basaltsjarðlög þar sem hann fellur út sem steindir sem bindast bergi varanlega. Gríðarlegt magn af ferskvatni þarf til kolefnisförgunarinnar og sú þörf hefur verið talin takmarka hvar hægt er að beita aðferðinni í heiminum. Rannsókn sem birtist um rannsóknina í Sádi-Arabíu í vísindaritinu Nature í gær bendir til þess að aðferðin verði brúkleg mun víðar í framtíðinni en til þessa. Búa til hringrás og endurnýta sama vatnið Niðurstaða rannsóknarinnar var að hægt væri að binda koltvísýring varanlega í jarðlögum án þess að nota til þess meira ferskvatn en var þegar að finna á niðurdælingarsvæðinu. Vísindamennirnir hönnuðu lokað kerfi þar sem vatni var dælt upp úr einni borholu, því síðan rennt ofan í aðra með koltvísýringsgasinu og svo aftur til baka í fyrstu holuna. Þannig varð til hringrás þar sem sama vatnið var nýtt endurtekið til að binda kolefnið í bergi. Þá eru niðurstöðurnar sagðar sýna enn frekar fram á að kolefnisbindingarferlið sé hratt og skilvirkt. Stór hluti koltvísýringsins bindist bergi á innan við ári eftir að honum er dælt niður í jörðina. Eric Oelkers hefur um árabil verið gestaprófessor við Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands. Sigurður Reynir Gíslason, prófessor við Jarðvísindastofnun. Þeir hafa báðir verið í fararbroddi rannsókna á efnahvörfum í bergi og bindingu koltvíoxíðs í steini. Háskóli Íslands Tveir af frumkvöðlum Carbix-tækninnar, þeir Sigurður Reynir Gíslason, prófessor við Háskóla Íslands og Grímur Björnsson, jarðeðlisfræðingur, eru á meðal höfundar greinarinnar um rannsóknina, að því er kemur fram í tilkynningu frá Háskóla Íslands um rannsóknina. Eric Oelkers, gestaprófessor við jarðvísindastofnun HÍ til fleiri ára, er einnig í höfundahópnum. Carbfix hefur einnig unnið að rannsóknum á því hvort hægt sé að nota sjó í stað ferskvatns til þess að leysa upp koltvísýring og dæla honum í jörðu. Reynist það framkvæmanlegt yki það enn notagildi förgunaraðferðar fyrirtækisins. Vísindi Tækni Loftslagsmál Háskólar Sádi-Arabía Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Töluðu saman í klukkutíma Erlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis Innlent „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Innlent Fleiri fréttir Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í Miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Sjá meira
Aðferðin til kolefnisförgunar sem þróuð var á Hellisheiði og Carbifx beitir gengur út á að uppleystum koltvísýringi er dælt niður í basaltsjarðlög þar sem hann fellur út sem steindir sem bindast bergi varanlega. Gríðarlegt magn af ferskvatni þarf til kolefnisförgunarinnar og sú þörf hefur verið talin takmarka hvar hægt er að beita aðferðinni í heiminum. Rannsókn sem birtist um rannsóknina í Sádi-Arabíu í vísindaritinu Nature í gær bendir til þess að aðferðin verði brúkleg mun víðar í framtíðinni en til þessa. Búa til hringrás og endurnýta sama vatnið Niðurstaða rannsóknarinnar var að hægt væri að binda koltvísýring varanlega í jarðlögum án þess að nota til þess meira ferskvatn en var þegar að finna á niðurdælingarsvæðinu. Vísindamennirnir hönnuðu lokað kerfi þar sem vatni var dælt upp úr einni borholu, því síðan rennt ofan í aðra með koltvísýringsgasinu og svo aftur til baka í fyrstu holuna. Þannig varð til hringrás þar sem sama vatnið var nýtt endurtekið til að binda kolefnið í bergi. Þá eru niðurstöðurnar sagðar sýna enn frekar fram á að kolefnisbindingarferlið sé hratt og skilvirkt. Stór hluti koltvísýringsins bindist bergi á innan við ári eftir að honum er dælt niður í jörðina. Eric Oelkers hefur um árabil verið gestaprófessor við Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands. Sigurður Reynir Gíslason, prófessor við Jarðvísindastofnun. Þeir hafa báðir verið í fararbroddi rannsókna á efnahvörfum í bergi og bindingu koltvíoxíðs í steini. Háskóli Íslands Tveir af frumkvöðlum Carbix-tækninnar, þeir Sigurður Reynir Gíslason, prófessor við Háskóla Íslands og Grímur Björnsson, jarðeðlisfræðingur, eru á meðal höfundar greinarinnar um rannsóknina, að því er kemur fram í tilkynningu frá Háskóla Íslands um rannsóknina. Eric Oelkers, gestaprófessor við jarðvísindastofnun HÍ til fleiri ára, er einnig í höfundahópnum. Carbfix hefur einnig unnið að rannsóknum á því hvort hægt sé að nota sjó í stað ferskvatns til þess að leysa upp koltvísýring og dæla honum í jörðu. Reynist það framkvæmanlegt yki það enn notagildi förgunaraðferðar fyrirtækisins.
Vísindi Tækni Loftslagsmál Háskólar Sádi-Arabía Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Töluðu saman í klukkutíma Erlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis Innlent „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Innlent Fleiri fréttir Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í Miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Sjá meira
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent