Innan við fimmtán prósent telja loftslagsbreytingar ekki staðreynd Kjartan Kjartansson skrifar 26. mars 2026 07:49 Lón hafa myndast við sporða fjölmargra jökla á Íslandi vegna hlýnandi loftslags. Um fjórtán prósent landsmanna telja það ekki gerast af völdum manna. Vísir/Vilhelm Afgerandi meirihluti segist sammála því að loftslagsbreytingar af mannavöldum séu staðreynd í skoðanakönnun en innan við fimmtán prósent eru á öndverðum meiði. Karlar og eldra fólk er líklegra til þess að þekkja ekki staðreyndir málsins en konur og yngra fólk. Skoðanakönnun sem Náttúruverndarsamtök Íslands fengu Maskínu til að gera sýnir að sjötíu prósent lýsa sig sammála því að loftslagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd, þar af 47 prósent mjög sammála. Rúm fjórtán prósent segja ósammála staðreyndinni, þar af 6,4 prósent mjög ósammála. Ekki hefur áður verið spurt um málið á vegum samtakanna og því er ekki hægt að bera saman hvernig afstaða til þess hefur breyst. Loftslagsbreytingar sem nú eiga sér stað á jörðinni eru afleiðing stórfelldrar losunar mannkynsins á gróðurhúsalofttegundum, fyrst og fremst með bruna á jarðefnaeldsneyti. Þegar hefur hlýnað um meira en gráðu frá viðmiðunartímabili fyrir iðnbyltingu en hlýnunin gæti náð um þremur gráðum fyrir lok aldarinnar ef ekki verið dregið hratt úr losun. Sterk fylgni við menntunarstig, aldur og kyn Afgerandi meirihluti í öllum aldurshópum telur loftslagsbreytingar staðreynd en hlutfallið lækkar eftir því sem svarendur eldast. Hlutfallið er lægst í aldurshópnum sextíu ára og eldri þar sem það er 59 prósent. Verulegur munur er á afstöðu kynjanna til spurningarinnar en konur eru mun líklegri til þess að viðurkenna staðreyndina en karlar, 78 gegn 62 prósentum. Þá er bein fylgni á milli menntunarstigs svarenda og afstöðu þeirra til spurningarinnar. Tæp 57 prósent þeirra sem eru aðeins með grunnskólapróf telja loftslagsbreytingar af völdum manna staðreynd en tæp 84 prósent háskólamenntaðra. Reykvíkingar eru mest afgerandi um að loftslagsbreytingarnar séu staðreynd en tæp sextíu prósent þeirra sögðu mjög sammála. Aðeins rúm tíu prósent þar sögðust ósammála. Þótt það væri meirihlutaskoðun í öllum landshlutum að breytingarnar væru staðreynd var hlutfallið lægst á Vesturlandi, Vestfjörðum, Suðurlandi og Reykjanesi þar sem um 52 prósent sögðust mjög sammála eða sammála. Meirihluti hjá öllum nema Flokki fólksins og Miðflokknum Meirihluti kjósenda allra stjórnmálaflokka sem voru í framboði fyrir síðustu þingkosningar utan tveggja voru sammála því að loftlagsbreytingar væru staðreynd. Tæp 49 prósent kjósenda Flokks fólksins var þeirrar skoðunar en tæp 35 prósent sögðust í meðallagi sammála. Kjósendur Miðflokksins skáru sig mest úr en aðeins 4,7 prósent þeirra sögðust mjög sammála staðreyndinni. Í heildina sagðist tæpur þriðjungur þeirra sammála. Á móti sögðust fjörutíu prósent miðflokksmanna ósammála, þar af tæp nítján prósent mjög svo. Þá var veikasti meirihlutinn í röðum sjálfstæðismanna. Tæp 53 prósent þeirra sögðust sammála, þar af 26,6 prósent mjög sammála. Rúmur fimmtungur sjálfstæðismanna trúir ekki að loftlagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd. Á hinum enda rófsins telja 88,6 prósent kjósenda Samfylkingarinnar loftslagsbreytingar staðreynd og tæp níutíu prósent kjósenda Viðreisnar. Loftslagsmál Vísindi Skoðanakannanir Jarðefnaeldsneyti Mest lesið Nauðgaði konu sem hann hitti í körfubolta skömmu áður Innlent Fólki ráðlagt að fylgjast vel með veðurspám Veður Sýknaður af nauðgun þótt konan þætti trúverðug Innlent „Svona eldur kviknar ekkert af sjálfu sér“ Innlent Flutt á sjúkrahús með hraði vegna innvortis fíkniefnasmygls Innlent Hitamet í maí slegið í Bretlandi Erlent Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Samfylking mynda meirihluta í Hafnarfirði Innlent Níutíu milljóna tjón á nokkrum vikum Innlent Auglýsir eftir einstaklingi sem angar af Dior-ilmvatni Innlent Framkvæmdum við Suðurlandsveg frestað Innlent Fleiri fréttir Auglýsir eftir einstaklingi sem angar af Dior-ilmvatni Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Samfylking mynda meirihluta í Hafnarfirði Framkvæmdum við Suðurlandsveg frestað Flutt á sjúkrahús með hraði vegna innvortis fíkniefnasmygls Lögðu hald á skotvopn og maður í gæsluvarðhald Nauðgaði konu sem hann hitti í körfubolta skömmu áður Jarðskjálfti við Bárðarbungu í nótt „Svona eldur kviknar ekkert af sjálfu sér“ Kvarta til ESA og Umboðsmanns Alþingis vegna milliverðlagningar útgerðarfyrirtækja Sýknaður af nauðgun þótt konan þætti trúverðug Hafni hundruðum þúsunda fyrir frídaga í fyrsta sinn frá 2014 Níutíu milljóna tjón á nokkrum vikum „Ekki í lífshættu“ Flugáætlun Icelandair hafi fallið á álagsprófi Myndskeið: Leiddur út í járnum eftir sérsveitaraðgerð á Kársnesi Gekk blóðugur í bakarí og sagðist hafa verið skotinn Sérsveitin bregst við „alvarlegu atviki“ á Kársnesi „Hamast í því að koma í veg fyrir að Miðflokkurinn komist að“ „Hvað hafa þau að fela?“ Enn öðru flugi aflýst Lögregluaðgerð á Laugavegi Sprengisandur: Páll stýrir þéttpökkuðum þætti Skjálftahrina úti af Reykjanesi Maðurinn er fundinn „Aulalegasti bófinn í bænum“ Hefja formlegar viðræður og senda væna pillu í leiðinni D og B endurnýja heitin í Fjarðabyggð Tómas tjáir sig um dóminn Á sýklalyfjum í 120 daga: „Þetta er enginn brandari“ Gæti dregið til tíðinda á næstu dögum eða stundum Sjá meira
Skoðanakönnun sem Náttúruverndarsamtök Íslands fengu Maskínu til að gera sýnir að sjötíu prósent lýsa sig sammála því að loftslagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd, þar af 47 prósent mjög sammála. Rúm fjórtán prósent segja ósammála staðreyndinni, þar af 6,4 prósent mjög ósammála. Ekki hefur áður verið spurt um málið á vegum samtakanna og því er ekki hægt að bera saman hvernig afstaða til þess hefur breyst. Loftslagsbreytingar sem nú eiga sér stað á jörðinni eru afleiðing stórfelldrar losunar mannkynsins á gróðurhúsalofttegundum, fyrst og fremst með bruna á jarðefnaeldsneyti. Þegar hefur hlýnað um meira en gráðu frá viðmiðunartímabili fyrir iðnbyltingu en hlýnunin gæti náð um þremur gráðum fyrir lok aldarinnar ef ekki verið dregið hratt úr losun. Sterk fylgni við menntunarstig, aldur og kyn Afgerandi meirihluti í öllum aldurshópum telur loftslagsbreytingar staðreynd en hlutfallið lækkar eftir því sem svarendur eldast. Hlutfallið er lægst í aldurshópnum sextíu ára og eldri þar sem það er 59 prósent. Verulegur munur er á afstöðu kynjanna til spurningarinnar en konur eru mun líklegri til þess að viðurkenna staðreyndina en karlar, 78 gegn 62 prósentum. Þá er bein fylgni á milli menntunarstigs svarenda og afstöðu þeirra til spurningarinnar. Tæp 57 prósent þeirra sem eru aðeins með grunnskólapróf telja loftslagsbreytingar af völdum manna staðreynd en tæp 84 prósent háskólamenntaðra. Reykvíkingar eru mest afgerandi um að loftslagsbreytingarnar séu staðreynd en tæp sextíu prósent þeirra sögðu mjög sammála. Aðeins rúm tíu prósent þar sögðust ósammála. Þótt það væri meirihlutaskoðun í öllum landshlutum að breytingarnar væru staðreynd var hlutfallið lægst á Vesturlandi, Vestfjörðum, Suðurlandi og Reykjanesi þar sem um 52 prósent sögðust mjög sammála eða sammála. Meirihluti hjá öllum nema Flokki fólksins og Miðflokknum Meirihluti kjósenda allra stjórnmálaflokka sem voru í framboði fyrir síðustu þingkosningar utan tveggja voru sammála því að loftlagsbreytingar væru staðreynd. Tæp 49 prósent kjósenda Flokks fólksins var þeirrar skoðunar en tæp 35 prósent sögðust í meðallagi sammála. Kjósendur Miðflokksins skáru sig mest úr en aðeins 4,7 prósent þeirra sögðust mjög sammála staðreyndinni. Í heildina sagðist tæpur þriðjungur þeirra sammála. Á móti sögðust fjörutíu prósent miðflokksmanna ósammála, þar af tæp nítján prósent mjög svo. Þá var veikasti meirihlutinn í röðum sjálfstæðismanna. Tæp 53 prósent þeirra sögðust sammála, þar af 26,6 prósent mjög sammála. Rúmur fimmtungur sjálfstæðismanna trúir ekki að loftlagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd. Á hinum enda rófsins telja 88,6 prósent kjósenda Samfylkingarinnar loftslagsbreytingar staðreynd og tæp níutíu prósent kjósenda Viðreisnar.
Loftslagsmál Vísindi Skoðanakannanir Jarðefnaeldsneyti Mest lesið Nauðgaði konu sem hann hitti í körfubolta skömmu áður Innlent Fólki ráðlagt að fylgjast vel með veðurspám Veður Sýknaður af nauðgun þótt konan þætti trúverðug Innlent „Svona eldur kviknar ekkert af sjálfu sér“ Innlent Flutt á sjúkrahús með hraði vegna innvortis fíkniefnasmygls Innlent Hitamet í maí slegið í Bretlandi Erlent Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Samfylking mynda meirihluta í Hafnarfirði Innlent Níutíu milljóna tjón á nokkrum vikum Innlent Auglýsir eftir einstaklingi sem angar af Dior-ilmvatni Innlent Framkvæmdum við Suðurlandsveg frestað Innlent Fleiri fréttir Auglýsir eftir einstaklingi sem angar af Dior-ilmvatni Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Samfylking mynda meirihluta í Hafnarfirði Framkvæmdum við Suðurlandsveg frestað Flutt á sjúkrahús með hraði vegna innvortis fíkniefnasmygls Lögðu hald á skotvopn og maður í gæsluvarðhald Nauðgaði konu sem hann hitti í körfubolta skömmu áður Jarðskjálfti við Bárðarbungu í nótt „Svona eldur kviknar ekkert af sjálfu sér“ Kvarta til ESA og Umboðsmanns Alþingis vegna milliverðlagningar útgerðarfyrirtækja Sýknaður af nauðgun þótt konan þætti trúverðug Hafni hundruðum þúsunda fyrir frídaga í fyrsta sinn frá 2014 Níutíu milljóna tjón á nokkrum vikum „Ekki í lífshættu“ Flugáætlun Icelandair hafi fallið á álagsprófi Myndskeið: Leiddur út í járnum eftir sérsveitaraðgerð á Kársnesi Gekk blóðugur í bakarí og sagðist hafa verið skotinn Sérsveitin bregst við „alvarlegu atviki“ á Kársnesi „Hamast í því að koma í veg fyrir að Miðflokkurinn komist að“ „Hvað hafa þau að fela?“ Enn öðru flugi aflýst Lögregluaðgerð á Laugavegi Sprengisandur: Páll stýrir þéttpökkuðum þætti Skjálftahrina úti af Reykjanesi Maðurinn er fundinn „Aulalegasti bófinn í bænum“ Hefja formlegar viðræður og senda væna pillu í leiðinni D og B endurnýja heitin í Fjarðabyggð Tómas tjáir sig um dóminn Á sýklalyfjum í 120 daga: „Þetta er enginn brandari“ Gæti dregið til tíðinda á næstu dögum eða stundum Sjá meira