Nálaskiptaprógamm fanga gæti reynst snúið

„Þetta kann að vera snúið í framkvæmd inni í fangelsunum en við erum opin fyrir öllum tillögum,“ segir Páll Winkel fangelsismálastjóri um tillögur sem starfshópur um aðgerðir gegn kynsjúkdómum hefur skilað af sér.

Þar er meðal annars lagt til að tekin verði upp skaðaminnkandi nálgun í fangelsum í samvinnu við fangelsisyfirvöld þar sem fangar hafi aðgang að nálum, sprautum og smokkum sér að kostnaðarlausu. Fangar eru áhættuhópur hvað varðar kynsjúkdóma og sýkingar sem berast milli einstaklinga með blóðblöndun. Ekkert nálaskiptaprógramm er rekið í fangelsum á Íslandi.

Páll segir að Fangelsismálastofnun sé opin fyrir öllum tillögum sérfróðra aðila um að draga úr útbreiðslu hættulegra sjúkdóma. Hvað framkvæmdina sjálfa varðar verði þó að huga að öryggi starfsmanna með tilliti til notaðra sprautunála.

„Fangaverðir hafa það verkefni, meðal annars, að leita í fötum fanga og klefum. Þetta eru hvort tveggja mjög mikilvægir hagsmunir sem þarf að huga að en við erum opin fyrir öllum tillögum í þessu.“

Spurning sé líka hvort nálaskiptaprógramm, þar sem fangar geti nálgast hreinar sprautur og nálar sér að kostnaðarlausu, muni ganga upp innan veggja fangelsa. Ljóst er að fangar eiga hvorki né mega vera með fíkniefni í fangelsum og neyslan því falin. Páll tekur undir að það kunni að vera snúið og velta megi fyrir sér hvort markmiðin með framtakinu næðust þar sem fangar sem kæmu til að fá sprautur og nálar myndu sjálfkrafa afhjúpa að þeir væru með fíkniefni á sér til neyslu.

„Það gæti verið snúið. Hugsanlega gætu þeir leitað til heilbrigðisstarfsfólks, eða hægt væri að koma upp aðstöðu í fangelsunum, ég veit það ekki. Þetta er ekki alveg einfalt. Neyslunni fylgir oft ofbeldi og vandamál í fangelsum þannig að það er snúið að gefa eftir í því alveg.“

Bendir Páll á að svona nokkuð sé augljóslega auðveldara úti í samfélaginu þar sem bíl er komið fyrir á hlutlausu svæði og fólk fær hreinar sprautur og nálar. Í ýmis horn sé því að líta.

Annað sem lagt er til er að föngum á Íslandi verði boðið upp á skimun fyrir kynsjúkdómum. Verði sóttvarnalækni falið að gefa út leiðbeiningar um skimunina og hún verði hluti af viðurkenndri heilbrigðisþjónustu fanga. Páll kveðst mjög hlynntur því en fangar hafa nú þegar aðgang að ókeypis smokkum.