Ekki hægt að kanna mögulega mengun í jarðvegi vegna frosts

„Það er áætlað að grafa þetta upp. Það er ekki vitað hvort þetta eru tómir pokar eða hvort það er eitthvað í þeim. Það er ekki hægt að sjá það nema grafa þetta upp,“ sagði Einar Halldórsson hjá Umhverfisstofnun, sem er skráður eftirlitsaðili Umhverfisstofnunar á GMR.

Eftir fjölda frávika skráðra á meðan endurvinnslan starfaði var skipað aukið eftirlit með henni í janúar 2016. Í eftirlitsskýrslu frá GMR til Umhverfisstofnunar í nóvember síðastliðnum, sem var hluti af reglubundnu auknu eftirliti, benti skiptastjóri GMR, Marteinn Másson, á að síuryk virðist hafa verið urðað við hlið fyrirtækisins fyrir nokkrum árum.

Varanleg geymsla eða urðun á verksmiðjusvæðinu er óheimil og því óskaði Umhverfisstofnun eftir frekari upplýsingum um magn þess síuryks sem hefur verið urðað. Samkvæmt eftirlitsaðila sást að minnsta kosti einn sekkur undir mold við skoðun, eftir ábendingu skiptastjóra.

„Á fyrstu rekstrarárum var síurykið sett í sekki sem var svo hægt að flytja á vörubílum burt. Til að byrja með var þetta geymt bak við húsið og þannig var það geymt í einhvern tíma. Síðan var ákveðið að setja þetta í gáma og samkvæmt tveimur fyrrverandi starfsmönnum er þetta eflaust ekki mikið magn. Þeir töldu að tómir sekkir hefðu verið urðaðir þarna. Annar þeirra sagði mér að það hefði komið gat á nokkra sekki þegar verið var að hreinsa þetta upp. Þá hafi rykinu verið mokað upp með öðrum hætti, en sekkirnir síðan urðaðir þarna. Miðað við þær upplýsingar sem ég hef í dag virðist þetta ekki vera mikið magn, en það kemur í ljós síðar,“ sagði Marteinn Másson lögfræðingur, sem er skiptastjóri GMR endurvinnslunnar.

Síuryk myndast í ljósbogaofnum við bræðslu á brotajárni. Í skýrslu frá árinu 2015 til Umhverfisstofnunar kom fram að styrkur þungmálma í síuryki frá starfsemi GMR hafi verið mun meiri en vanalega mældist við slíka bræðslu. Var því ekki hægt að urða það hér á landi. Síurykið var því sent til Noregs til urðunar.

Ekki eru upplýsingar í græna bókhaldinu frá GMR um hversu mikið síuryk var sent til Noregs til urðunar. En í starfsskýrslum þeirra var áætlað að 100 til 200 tonn af síuryki myndu verða til á ári miðað við fulla framleiðslu endurvinnslunnar.

GMR endurvinnsla fékk starfsleyfi til endurvinnslu á járni í febrúar árið 2014. Á þeim þremur árum sem málmbræðslan var rekin skráði Umhverfisstofnun á þriðja tug frávika frá starfsleyfi fyrirtækisins. Afturkalla átti starfsleyfið vegna fjölda frávika í janúar á síðasta ári en fallið var frá því sökum þess að starfsemi hafði þá verið hætt. Enginn rekstur hefur verið í endurvinnslunni frá því í janúar árið 2017.