Meirihluti Róhingja á flótta eru börn

„Börnin eru í hræðilegu ástandi. Miklu verra en við héldum. Þau eru kannski búin að labba í fimm daga án matar og án vatns. Þau eru kannski bara búin að vera að drekka vatn úr skítugum pollum.“ Þetta segir Erna Kristín Blöndal, framkvæmdastjóri Nordic Institute for Migration og stjórnarmaður hjá UNICEF á Íslandi. Hún fór til Bangladess til að kynna sér aðstæður Róhingja í flóttamannabúðunum þar. Flóttamannabúðirnar eru starfræktar af yfirvöldum í Bangladess, sem veita svo alþjóðlegum samtökum eins og UNICEF aðgang að þeim. Í Bangladess eru nokkrar flóttamannabúðir fyrir Róhingja en Erna heimsótti þær stærstu, Kutupalong-búðirnar í Cox’s Bazar héraði. Hún fór þangað þann 27. nóvember og kom heim 3. desember.

Flóttinn yfir til Bangladess er erfiður og getur tekið allt að fimm dögum. Leiðin liggur í gegnum frumskóga og yfir fen og hæðir. Fyrir stutta fætur getur gangan tekið verulega á. „Mörg barnanna eru fylgdarlaus, að minnsta kosti 29 þúsund svo vitað sé. Og mörg, sem okkur finnst vera mjög ung, bera ábyrgð á og sjá um önnur börn, lítil systkini sín eða önnur. Alls staðar eru börn að hugsa um börn. Daginn sem við komum fréttum við af einum 8 ára sem hafði komið yfir landamærin með þrjú systkini sín, illa farinn og úrvinda,“ segir Erna Kristín.

Í búðunum er í byrjun reynt að sinna algerum grunnþörfum flóttamannanna, en mörg barnanna sem koma þangað eru alvarlega vannærð og þjást af miklum vítamínskorti. „Mjög mörg sem koma eru á alvarlegasta stigi vannæringar og þá eru þau að deyja úr til dæmis öndunarfærasjúkdómum. Ónæmiskerfið er svo veikt að þau ná ekki að berjast við neitt. Um leið og þau eru orðin vannærð þola þau illa alla erfiðleika,“ segir Erna Kristín. Sökum þess að þau hafa ekki haft aðgengi að heilbrigðisþjónustu í Mjanmar eru fæst börnin bólusett og því hefur UNICEF lagt mikla áherslu á að bólusetja öll börn gegn mislingum auk kóleru. Slíkir sjúkdómar eru líklegir til að geisa þegar fólk býr svo þröngt, deilir vatni og hreinlæti er af skornum skammti.

Flóttamenn sem komist hafa yfir landamærin til Bangladess hafa sagt frá grófu ofbeldi af hálfu hers og almennings í Mjanmar gegn sér. Þar eru framin fjöldamorð og hópnauðganir á konum og börnum. Erna segist hafa verið algerlega slegin yfir sögunum sem hún heyrði af nauðgunum, af því þegar fólk væri brennt lifandi og öðru ofbeldi. Slíkar sögur heyrði hún bæði frá fullorðnum og litlum börnum. „Ég tel að það eigi eftir að koma í ljós að ofbeldið sem hefur verið beitt í Mjanmar hefur verið miklu skipulagðara og alvarlegra en greint hefur verið frá í fjölmiðlum. Miðað við það sem við sáum í búðunum og sögurnar sem við heyrðum. Aðeins lítill hluti þeirra sem lifðu af eru karlmenn. Þeir virðast hafa verið teknir af lífi með skipulögðum hætti og það kom skýrt fram í sögum sem börnin sögðu okkur. Karlmönnunum, pöbbunum og stóru bræðrunum, var safnað saman og þeir myrtir,“ segir Erna Kristín.

Þann 2. október sendi UNICEF út alþjóðlegt neyðarákall fyrir nauðsynlegri mannúðaraðstoð fyrir börn sem flúið hafa til Bangladess og þau sem enn eru í Mjanmar. Samtals gerir UNICEF ráð fyrir að þurfa nærri 80 milljónir Bandaríkjadala, eða 838 milljónir íslenskra króna. Aðeins hefur náðst að fjármagna tæplega 35 prósent þess sem óskað er eftir. Hægt er að styðja neyðarsöfnun UNICEF á Íslandi með því að senda SMS-ið UNICEF í númerið 1900 en það kostar 1.500 krónur.