Lýsing leiðrétti ekki lánasamning og dæmt til greiðslu réttarfarssektar

Í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur frá 9. janúar síðastliðinum var Lýsing dæmt til að greiða eina milljón króna í réttarfarssekt í ríkissjóð. Fyrirtækið hafði neitað að leiðrétta lánasamning sem dómur hafði áður gengið um. Upplýsingafulltrúi Lýsingar segir réttarfarssektina fráleita og niðurstöðunni hafi nú þegar verið áfrýjað.

Sektin hljóðaði upp á eina milljón króna en að auki var fyrirtækið dæmt til að greiða stefnanda tæpar tvær milljónir króna.

Sigurvin Ólafsson, lögmaður stefnanda, birti í kjölfar niðurstöðunnar pistil á Pressunni þar sem hann segir dóminn staðfesta það að Lýsing um að virði ekki niðurstöður dómstóla. 

Sjá einnig: Lýsing hefur leiðrétt fyrir 20 milljarða

Deilan snerist um endurútreikning Lýsingar á gengistryggðu láni sem gerður var 20. apríl 2007. Vegna ágreinings aðila höfðaði lántakinn mál í október 2013 og krafði Lýsingu um fé sem hún taldi sig hafa ofgreitt. Varakrafa hennar hljóðaði upp á lægri upphæð en þrautavarakrafan að viðurkennt yrði með dómi að Lýsingu væri óheimilt að krefja stefnanda um frekari greiðslur en hún hafði þegar innt af hendi vegna gjalddaga á tímabilinu 5. júní 2007 til 5. júní 2010.

Í dómi sem áður hafði fallið í Héraðsdómi Reykjavíkur frá 30. apríl var aðal- og varakröfu vísað frá en fallist á þrautavarakröfuna. Málinu var áfrýjað af hálfu stefnanda til Hæstaréttar sem staðfesti niðurstöðu héraðsdóms.

Fyrir lágu í málinu skilmálabreytingar 21. nóvember 2008, 19. mars 2009 og 18. nóvember sama árs. Auk þess lá fyrir að stefnandi greiddi ekki af láninu með samþykki Lýsingar frá og með gjalddaga 20. maí 2010 til endurútreiknings sem gerður var 26. október 2010. Skömmu áður höfðu fallið dómar í Hæstarétti um lögmæti gengistryggingarinnar.

„Koma í veg fyrir að stefnandi fengi úrlausn réttinda sinna“

Stefnandi byggði kröfu sína á því að það sé meginregla íslensks réttar að þeir sem fyrir mistök fái greidda peninga sem þeir eigi ekki rétt á skuli endurgreiða þá. Ástæða ofgreiðslna peninganna væru mistök við útreikning hjá Lýsingu líkt og staðfest hafi verið í fyrri dómi héraðsdóms. Lýsing krafðist frávísunar málsins þar sem dómur hefði þegar gengið um það.

Í niðurstöðu dómsins er fallist á aðalkröfu stefnanda og að auki á það að Lýsing verði dæmt til að greiða réttarfarssekt. Í dómnum segir; „Eftir að stefnandi hafði höfðað það mál sem hér er til úrlausnar krafðist stefndi frávísunar málsins, að meginstefnu með vísan til þess að þegar hefði verið skorið úr sakarefninu til fulls með téðum dómi héraðsdóms. 

Gat tilgangur þessarar kröfugerðar stefnda ekki verið annar en sá að koma í veg fyrir að stefnandi fengi efnislega úrlausn réttinda sinna, svo sem hún á rétt á samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, sbr. 8. gr. stjórnarskipunarlaga nr. 97/1995, með því að hún þyrfti að una við dóm sem ekki var aðfararhæfur og fyrir lá að stefndi ætlaði sér ekki að bregðast við með neinum hætti. Að þessu slepptu ákvað stefndi hins vegar að halda til streitu málsástæðum og lagarökum úr fyrra máli viðvíkjandi skilyrðum reglunnar um beitingu fullnaðarkvittana og þrátt fyrir að skýrlega hefði verið skorið úr þessu álitaefni með bindandi dómi.“  

Undarlegt ef hefta eigi menn við að taka til varna

Þór Jónsson, upplýsingafulltrúi Lýsingar, segir að fyrirtækið ætli ekki að una dómnum. Málinu hafi nú þegar verið áfrýjað til Hæstaréttar. Það sé augljóst á málinu að ágreiningur aðila hafi ekki verið að ástæðulausu og í því ljósi sé réttarfarssekt fráleit. Að öðru leiti ætli Lýsing ekki að tjá sig um málið fyrr en endanleg niðurstaða liggi fyrir. Það vekji undrun ef það á að hefta menn við að taka til varna þegar þeim er stefnt.

„Okkur finnst jafn mikilvægt og öllum öðrum að fá niðurstöður í mál eins fljótt og auðið er. Við höfum þvert á móti lagt okkur fram við að flýta málum sem frekast við getum,“ segir Þór og bætir við að það sé enn ágreiningur til staðar. Í fyrri dómi héraðsdóms hafi ekki falist greiðsluskylda að mati Lýsingar. Lýsing vilji fá skýra og klára niðurstöðu í málið. Allar ásakanir gagnaðila um að Lýsing vilji tefja fyrir málum séu úr lausu lofti gripnar.

„Það er mjög varhugavert að ætla sér að lesa víðtæk fordæmi út úr einstökum dómsmálum sem byggja á undantekningarreglum og heildarmat. Fordæmisgildið er oft takmarkað og jafnvel í málum þar sem við væntum skýrrar niðurstöðu,“ segir Þór.