Lagaákvæði er lýtur að heimilisofbeldi væntanlegt

Refsiréttarnefnd, sem starfar á vegum innanríkisráðuneytisins, er að leggja lokahönd á samningu frumvarps um breytingar á hegningarlögum. Frumvarpið lýtur að nýju ákvæði um heimilisofbeldi.

Á Íslandi er ekki að finna ákvæði sem tekur sérstaklega á ofbeldi sem beitt er í nánum samböndum heldur eru ákvæði almennra hegningarlaga látin nægja.

Refsiréttarnefnd semur frumvarpið að beiðni Ólafar Nordal innanríkisráðherra og samkvæmt heimildum Fréttablaðsins er nefndin að leggja lokahönd á gerð frumvarpsins. 

„Ráðherra hefur ekki fengið frumvarpið á borð til sín og því getum við ekki sagt nákvæmlega hvaða breytingar verða gerðar á hegningarlögunum,“ segir Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, aðstoðarkona innanríkisráðherra.

Þórdís staðfestir þó að verið sé að vinna í umræddu frumvarpi og að ráðherra eigi eftir að fara yfir það. „Stefnt er að því að ráðherra leggi frumvarpið fram í haust,“ segir Þórdís Kolbrún.

Samkvæmt heimildum Fréttablaðsins felst frumvarpið í því að endurskoða refsilöggjöfina með hliðsjón af Istanbúlsamningi sem Ísland er aðili að. Samningurinn er alþjóðasamningur um að koma í veg fyrir og berjast gegn ofbeldi gagnvart konum og heimilisofbeldi. Með frumvarpinu er stefnt að því að mæta ákvæðum samningsins svo Ísland geti fullgilt hann. Þá hefur Fréttablaðið heimildir fyrir því að í frumvarpinu sé tekið á fyrningarreglum, en í dag er fyrningarfrestur vegna heimilisofbeldis sá sami og annarra ofbeldisbrota.

„Með frumvarpinu langar okkur að sjá ótalmargt og þá aðallega að lögin skilgreini betur ofbeldi í nánum samböndum,“ segir Sigþrúður Guðmundsdóttir, framkvæmdastýra Samtaka um kvennaathvarf, sem fagnar væntanlegum breytingum á hegningarlögunum. „Sök vegna heimilisofbeldis fyrnist eftir sömu reglum og gilda um ofbeldi milli ókunnugra og þar með er ekki tekið tillit til þess hve þungbært er að kæra ofbeldisverk maka og hve erfitt er að gera það meðan á sambandinu stendur,“ segir Sigþrúður sem segist vilja sjá breytingar á fyrningarreglum meðal annars.

Þá vill hún að umrætt lagaákvæði fjalli um heimilisofbeldi sem brotasamfellu en ekki sem einstakt afbrot hverju sinni eins og staðan sé í dag.

„Við viljum sjá að það sé horft á heimilisofbeldi sem heildarpakka og viljum einnig vernd eftir að sambandi lýkur, til dæmis breytingar á reglum um nálgunarbann,“ segir Sigþrúður og bætir við að þó að sambandi ljúki milli ofbeldismanns og fórnarlambs sé ekki þar með sagt að öll hætta sé úti.

Að lokum segist Sigþrúður vonast til þess að með lagabreytingunni verði sérstaða ofbeldisins viðurkennd.

Samfélag Refsiréttarnefnd, sem starfar á vegum innanríkisráðuneytisins, er að leggja lokahönd á samningu frumvarps um breytingar á hegningarlögum. Frumvarpið lýtur að nýju ákvæði um heimilisofbeldi.

Á Íslandi er ekki að finna ákvæði sem tekur sérstaklega á ofbeldi sem beitt er í nánum samböndum heldur eru ákvæði almennra hegningarlaga látin nægja.

Refsiréttarnefnd semur frumvarpið að beiðni Ólafar Nordal innanríkisráðherra og samkvæmt heimildum Fréttablaðsins er nefndin að leggja lokahönd á gerð frumvarpsins.

„Ráðherra hefur ekki fengið frumvarpið á borð til sín og því getum við ekki sagt nákvæmlega hvaða breytingar verða gerðar á hegningarlögunum,“ segir Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, aðstoðarkona innanríkisráðherra.

Þórdís staðfestir þó að verið sé að vinna í umræddu frumvarpi og að ráðherra eigi eftir að fara yfir það. „Stefnt er að því að ráðherra leggi frumvarpið fram í haust,“ segir Þórdís Kolbrún.

Samkvæmt heimildum Fréttablaðsins felst frumvarpið í því að endurskoða refsilöggjöfina með hliðsjón af Istanbúlsamningi sem Ísland er aðili að. Samningurinn er alþjóðasamningur um að koma í veg fyrir og berjast gegn ofbeldi gagnvart konum og heimilisofbeldi. Með frumvarpinu er stefnt að því að mæta ákvæðum samningsins svo Ísland geti fullgilt hann. Þá hefur Fréttablaðið heimildir fyrir því að í frumvarpinu sé tekið á fyrningarreglum, en í dag er fyrningarfrestur vegna heimilisofbeldis sá sami og annarra ofbeldisbrota.

„Með frumvarpinu langar okkur að sjá ótalmargt og þá aðallega að lögin skilgreini betur ofbeldi í nánum samböndum,“ segir Sigþrúður Guðmundsdóttir, framkvæmdastýra Samtaka um kvennaathvarf, sem fagnar væntanlegum breytingum á hegningarlögunum

„Sök vegna heimilisofbeldis fyrnist eftir sömu reglum og gilda um ofbeldi milli ókunnugra og þar með er ekki tekið tillit til þess hve þungbært er að kæra ofbeldisverk maka og hve erfitt er að gera það meðan á sambandinu stendur,“ segir Sigþrúður sem segist vilja sjá breytingar á fyrningarreglum meðal annars.

Þá vill hún að umrætt lagaákvæði fjalli um heimilisofbeldi sem brotasamfellu en ekki sem einstakt afbrot hverju sinni eins og staðan sé í dag.

„Við viljum sjá að það sé horft á heimilisofbeldi sem heildarpakka og viljum einnig vernd eftir að sambandi lýkur, til dæmis breytingar á reglum um nálgunarbann,“ segir Sigþrúður og bætir við að þó að sambandi ljúki milli ofbeldismanns og fórnarlambs sé ekki þar með sagt að öll hætta sé úti.

Að lokum segist Sigþrúður vonast til þess að með lagabreytingunni verði sérstaða ofbeldisins viðurkennd.