Svört skýrsla fyrir stærðfræðikennslu

Samkvæmt nýrri skýrslu er einungis fjórðungur stærðfræðikennara í framhaldsskólum landsins með háskólagráðu í stærðfræði. Til samanburðar eru nær allir íslenskukennarar með háskólagráðu í íslensku. 

Skýrslan, sem unnin er fyrir menntamálaráðuneytið, byggir á úttekt á starfi níu framhaldsskóla sem þóttu gefa góðan þverskurð af framhaldsskólum landsins. Í skólunum voru samtals 73 stærðfræðikennarar en einungis átján þeirra voru með háskólagráðu í stærðfræði.

Ef Menntaskólinn í Reykjavík var undanskilinn voru þó einungis tólf prósent kennara með háskólapróf í stærðfræði. Það rímar við niðurstöður rannsóknar frá 1987 sem sýndi að fjórðungur stærðfræðikennara væri með háskólagráðu í stærðfræði. 

Það er því ljóst að meirihluti stærðfræðikennara stenst ekki þær kröfur sem settar voru í lögum um kennaramenntun árið 2008. Lögin og reglugerð kveða á um að framhaldsskólakennarar skuli hafa fimm ára meistarapróf og þar af grunnnámsgráðu í sinni aðalkennslugrein. Flestir starfandi stærðfræðikennarar á landinu voru ráðnir með leyfisbréfi á grundvelli eldri laga. 

Illugi Gunnarsson menntamálaráðherra segir stöðuna alvarlega en engu einu atriði sé um að kenna.

„Þetta er ekki einfalt mál því þetta hefur með samkeppni um fólk með þennan bakgrunn að gera. Hvort að skorturinn sé vegna þess að fólk með slíka menntun á auðveldara með að fá önnur störf eða hvort það hafi ekki áhuga á kennslunni, það er erfitt að svara því nákvæmlega til.“

Hann segir að launahækkanir í nýgerðum kjarasamningum við framhaldsskólakennara hjálpi vonandi til við að fjölga stærðfræðimenntuðum kennurum.

Meira en helmingur nýnema í verkfræði við Háskóla Íslands og Háskólann í Reykjavík lendir í vandræðum við upphaf náms vegna skorts á þekkingu í stærðfræði.

Skýrslan dregur upp dökka mynd af árangri stærðfræðikennslu frá grunnskóla og til loka framhaldsskólans. Þar kemur fram að háskólakennurum þyki lítið til þekkingar nýnema á stærðfræði koma. Mikið vanti upp á skilning á algebru og almenn stærðfræðihugtök vefjist fyrir nemendum. Dæmi eru um að háskólakennarar hafi þurft að slaka á kröfum sem gerðar eru í námskeiðum þeirra.

„Þetta er mjög alvarlegt mál. Háskólinn á ekki að þurfa að eyða tíma í að kenna það sem á að lærast í framhaldsskólum,“ segir Illugi. Hann segir laka stöðu nemenda í stærðfræði alvarlega fyrir háskólasamfélagið sem og atvinnulífið.

„Það er augljóst að ef stærðfræðiundirbúningur er ekki nægilega góður þá eru það ekki bara þeir sem fara í verkfræði eða raungreinar sem verða fyrir því, heldur líka þeir sem fara í félagsgreinar þar sem gerð er krafa um stærðfræðikennslu.“

Svo virðist sem rót vandans megi rekja enn neðar í skólakerfið. Um þriðjungur þeirra sem hefja nám í framhaldsskóla ræður ekki við kröfur grunnáfanga í stærðfræði. Grunnáfangar framhaldsskólans í stærðfræði þykja þó í einhverjum tilfellum léttari en það sem gengur og gerist í efstu bekkjum grunnskólans og mikið fer fyrir upprifjun frá fyrri árum.

Í skýrslunni kemur fram að ekkert gæðaeftirlit sé með því námsefni sem boðið er upp á í stærðfræðikennslu skólanna. Námsefnið þykir sömuleiðis ófullnægjandi.

Þá kemur fram að námsáfangar séu miðaðir við þá nemendur sem ætla sér að læra mikla stærðfræði. Þeir nemendur sem ekki hyggjast taka marga áfanga í stærðfræði standa hins vegar slyppir og snauðir, án hagnýtrar þekkingar á stærðfræði. Sérstaklega er gerð athugasemd við skort á tölfræðikennslu.

„Allt eru þetta atriði sem benda til þess að þarna verðum við að gera betur og við tökum þessa skýrslu mjög alvarlega,“ segir Illugi.