Ferðaþjónustuna bráðvantar fagmenntað starfsfólk

Fjölgun fagmenntaðs starfsfólks í ferðaþjónustu er langt frá því að vera nægilega hröð og hefur engan veginn haldið í við fjölgun ferðamanna síðastliðin ár. Framboð menntunar er sundurleitt, samráð fræðsluaðila skortir og utanumhald um málefni menntunar í ferðaþjónustu er ófullnægjandi. Samhliða fjölgun ferðamanna hefur fyrirtækjum fjölgað um 72 prósent frá árinu 2008.

Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýrri greiningu sem KPMG vann að beiðni Ferðamálastofu á framboði og fyrirkomulagi menntunar tengdrar ferðaþjónustu og þörfum greinarinnar þar að lútandi.

Ólöf Ýrr Atladóttir ferðamálastjóri segir að niðurstöður vinnunnar gefi til kynna að farið sé að reyna á þanþol atvinnugreinarinnar þegar kemur að því að tryggja vandaða þjónustu. Við því þurfi að bregðast. „Of miklar hindranir virðast vera innbyggðar í kerfið til þess að tryggja að vöxtur og fagþekking haldist í hendur og það verður ein af megináskorunum ferðaþjónustunnar á næstu árum að tryggja að gæði, fagmennska og tækifæri til þekkingaröflunar og þjálfunar þeirra sem starfa í greininni verði leiðarljós þróunarinnar,“ segir Ólöf.

Spurð í hvaða vandræðum ferðaþjónustan geti lent ef skortur á fagmenntuðu vinnuafli verður viðvarandi segir Ólöf: „Eigi atvinnugreinin að vaxa með sjálfbærum hætti og í sátt við land og þjóð verður að tryggja að menntunartækifærin séu í samræmi við þarfir atvinnurekenda og starfsfólks, þannig að hægt sé að tryggja gæðin. Verði sú ekki raunin er hætt við að orðspor Íslands sem áfangastaðar ferðamanna bíði skaða af. Í ljósi þess að um 40 prósent erlendra ferðamanna segjast hafa tekið ákvörðun um Íslandsferð á grunni ábendinga frá vinum og vandamönnum og með hliðsjón af þeirri áherslu sem okkar gestir leggja á mikilvægi gestrisni og gæða, er hætt við að þetta hefði afar neikvæð áhrif á atvinnugreinina í heild.“

Ferðamönnum fjölgar hraðar en fagfólki

Rauði þráður greiningarinnar er að gap sé á milli fjölgunar ferðamanna og fagmenntaðs starfsfólks, en það sé hins vegar skiljanlegt þar sem aukning ferðamannastraumsins til landsins er fordæmalaus í heiminum. Til lengri tíma litið telst ljóst að mati aðila innan ferðaþjónustunnar og fræðslustofnana, sem KPMG ráðfærði sig við, að ef ekkert verður að gert muni verða erfitt að veita öllum þessum fjölda ferðamanna þá þjónustu sem þeir þarfnast, og sérstaklega verði að horfa til fjölgunar fagmenntaðra í hótelstjórnun, framreiðslu, matreiðslu og afþreyingariðnaðinum. Því er lagt til að stofnað verði fræðsluráð sem hefði yfirsýn yfir málefni menntunar í ferðaþjónustu þar sem ættu sæti fulltrúar stjórnvalda og hagsmunaaðila innan greinarinnar.