Tugir snúa aldrei til baka eftir vinnuslys

Tugir einstaklinga slasast það illa í vinnuslysum á hverju ári hér á landi að þeir eiga ekki afturkvæmt á vinnumarkað. Fullkomlega óásættanlegt, segir yfirlæknir Vinnueftirlitsins.

Árlega eru á milli sex og sjö þúsund vinnuslys tilkynnt til Slysaskrár Íslands. Tólf til fimmtánhundruð af þeim eru það alvarleg að viðkomandi er fjarverandi frá vinnu sinni í skemmri eða lengri tíma, og eru því skráð á slysaskrá Vinnueftirlitsins.

Kristinn Tómasson, yfirlæknir Vinnueftirlitsins, segir tölfræðinga svarta og spyr hvort ekki þurfi samstillt átak til varna. Nákvæmar tölur ár frá ári liggja ekki fyrir, en „tugir einstaklinga verða fyrir varanlegum skaða í vinnu hér á landi á ári. Mjög alvarleg slys skipta hundruðum,“ segir Kristinn. Beinbrot eru algeng en bak- og hálsáverkar séu líklegastir til að hamla þátttöku á vinnumarkaði að nýju.

„En við vitum ekki nákvæmlega hver er miski eða örorka vegna slíkra vinnuslysa. Það stafar kannski af því að í þessu samfélagi er ekki allt of miklum fjármunum varið til að rannsaka þennan vettvang, því miður,“ segir Kristinn og bætir við að í íslensku máli sé að finna orðið „áhættuþóknun“, sem í eðli sínu sé hrikalegt - að fébætur komi fyrir slys sem rænir einstakling heilsunni og möguleikum til eðlilegs lífs. Viðhorfið eigi hins vegar aldrei að vera annað en fólk komi heilt heim. Um grundvallar mannréttindi sé að ræða, og svo verði að búa um hnútanna að fækka vinnuslysum kerfisbundið. Bæði fyrirtæki og samfélagið allt eigi að tileinka sér núllsýn, því hvert slys sé óásættanlegt og með markvissum forvörnum og vinnuverndarstarfi megi koma í veg fyrir öll vinnuslys. Þetta hafi verið sýnt með tilkomu Slysavarnaskóla sjómanna.

Kristinn segir að mönnum sé tamt að tala um sparnað í heilbrigðiskerfinu, og menn skuli í því samhengi gera sér grein fyrir að vinnuvernd sé ein matarholan. „Vinnuslys kosta samfélagið gríðarlega fjármuni,“ segir Kristinn. „Við greinum nákvæmlega hvaða áhrif framkvæmdir hafa á andfugla og jarðveg, sem er gott mál. En enginn spyr hvort hægt að vinna sína vinnu án þess að enginn slasist eða verði fyrir heilsutjóni. Það verðum við að temja okkur,“ segir Kristinn.