Íslendingar framarlega á nammimerinni

Um „haute bonbon“ eða hánammi

Bryndís Björgvinsdóttir, rithöfundur, segir að erfitt sé að lýsa nammiupplifun sinni í stuttu máli hafi maður borðað svona mikið nammi svona lengi. „Stundum hef ég talað um gott nammi sem „haute bonbon“ upp á frönsku eða „alta bellaria“ á latínu – líkt og talað er um „haute couture“ eða hátísku eða „haute cuisine“ þegar kemur að matargerðarlist. Á íslensku myndi þá gott nammi kallast hánammi.

Ég hef sérstakan áhuga á samsettu nammi; nammi sem er myndað úr tveimur eða fleiri nammihráefnum. Eftir mikla nammismökkun um allar heimsins trissur held ég því blákalt fram að þar séum við Íslendingar framarlega á nammimerinni.

Kúlusúkk og Tromp vitna til um það, sem og nýjasta samsetta afsprengi sælgætisverksmiðjunnar Freyju sem er sterkar djúpur. Það er ansi langt gengið hjá Freyju að blanda saman lakkrís, súkkulaði og salmíakpipar, jafnvel svolítið úrkynjað, en hver veit nema nammið eigi eftir að ryðja brautina fyrir enn skrautlegri samsetningar.

Ég hef líka verið að kaupa ósamsett nammi en sett það saman sjálf með því að borða það saman. Sportlakkrís og kókosbollur fara vel saman. Og poppkorn sem maður fær í bíói og Nóa kropp þótt það hljómi kannski ekki vel. Súrt hlaup eða sterkur brjóstsykur og karamella eru klassík.

Þegar kemur gómsætum samsetningum luma ég á ýmsum hugmyndum sem sælgætisframleiðendur gætu viljað heyra. En svo má einnig nefna það – því það gleymist oft í umræðunni um nammi – að nammi hefur marga kosti og sá veigamesti er kannski að nammi þarf ekki að elda. Það má alltaf borða „beint úr búð“.“

Konfekt tileinkað bókmenntagrein í fyrsta sinn í mannkynssögunni

Í tilefni af vinjettuútgáfu sinni fékk Ármann Reynisson, vinjettuhöfundur, Hafliða Ragnarsson súkkulaðimeistara til að búa til konfekt. „Hann setti saman konfektmola sem voru í glæsilegum tréöskjum. Í öskjunum voru molar fyrir hverja árstíð. Ég átti hugmyndina, þannig að ég hef heldur betur komið nálægt sælgætisgerð. Ég hugsa að það hafi ekki margir lent í þessu, ef undan eru skildir sælgætisgerðarmenn.

Þetta var í fyrsta sinn í mannkynssögunni sem útbúið hefur verið sérstakt konfekt tileinkað bókmenntagrein. Ég kem ekkert nálægt sælgætisgerð lengur vegna þess að ég þarf að passa upp á línurnar.

Af því sem ég hef kynnst hér á landi stendur Hafliði Ragnarsson upp úr hvað varðar sælgætisframleiðslu, auk Ásgeirs í Sandholtsbakaríi. Ástæðan er sú að þeir nota náttúruleg efni, engin gerviefni eða ensími. Þeir fá þessi náttúrulegu efni alls staðar að úr heiminum, fá jafnvel möndlur sendar að utan. Það er ekki sama hvernig möndlur menn fá og hvaðan menn kaupa þær.

Auðvitað er þeirra sælgæti miklu dýrara en þetta venjulega, en ég lít ekki við öðru sælgæti í dag. Ég vil taka það fram að ég hef aldrei verið lakkrísmaður eða svoleiðis. Ég geri í því að þroska smekk minn.

Þegar ég er erlendis legg ég upp úr því að prófa hágæðaframleiðslu. Það er dapurlegt að horfa upp á það hér á landi að fólk lætur bjóða sér upp á hvað sem er, sem ég því miður kalla hálfgert „junk“.“

Nammi sameinar fólk



Kristjana Björg Reynisdóttir, rekstrarstjóri Harlems, segir það valda togstreitu í samböndum þegar pör geta ekki samræmt nammivalið. „Ég er mjög heppin að eiga kærasta sem borðar frekar svipað nammi og ég.

En ég á eina vinkonu sem borðar bara íslenskt nammi. Mér finnst það mjög skrítið. Hún er mjög fín stelpa, þrátt fyrir þennan brest. Við höfum ferðast saman og lent í miklum vandræðum með að samræma nammikaup. Ólíkur nammismekkur tvístrar samt ekki góðum vinum, nammi sameinar fólk frekar.

Þegar maður var lítill var maður mikið að kaupa sér vináttu með sælgæti, en það er ekki eins skilvirk aðferð á fullorðinsárum. Lögunin á namminu skiptir máli. Það er skemmtilegt að borða nammi sem er í laginu eins og spælt egg, en skrítið að borða nammi í laginu eins og typpi.

Svo borða ég mikinn lakkrís. Mér finnst hann góður. Ég hef gert dauðaleit að lakkrís í útlöndum án þess að finna neitt og ég skil ekkert í því. Þetta er greinilega eitthvað mjög íslenskt.

Svo hef ég verið í átaki þar sem ég mátti ekki borða nammi, í Meistaramánuðinum. Þá hef ég gert mér ferð á Nammibarinn til þess að finna lyktina af nammi. Almennt leyfi ég mér að borða nammi, en get líka alveg sleppt því og ég er í það minnsta reiðubúin að mæta afleiðingunum.“

Var í dagneyslu sælgætis

Auður Alfífa Ketilsdóttir, blaðamaður, hætti að borða nammi fyrir einu og hálfu ári. „En ég hef engu gleymt,“ segir hún. „Ég hætti því vegna þess að ég var búin að borða nammi fyrir lífstíð. Við getum sagt að ég hafi verið í dagneyslu sælgætis.

Minn helsti veikleiki var stóri, sterki eldflaugabrjóstsykurinn. Það má ekki rugla honum saman við brjóstsykurinn sem er rifflaður og mjór. Á þeim er grundvallarmunur. Á tímabili þurrkaðist þessi tegund upp á höfuðborgarsvæðinu.

Þetta nammi hafði verið til í Drekanum á Njálsgötu, en svo hættu þeir með nammiborðið. Ástæðan fyrir þessum vöruskorti var að flestar sjoppur voru farnar að kaupa heildarpakka frá einhverjum framleiðendum þar sem þessi brjóstsykur var ekki til, þannig að nammibarir ollu mér síendurteknum vonbrigðum. Þar var alltaf bara einhver meintur sterkur brjóstsykur. Og ekki reyna að tala við mig um Drakúlabrjóstsykur, hann reitir mig til reiði.

Góður sterkur brjóstsykur er með þykku saltlakkrísbragði að utan og inni í honum er sterk duftfylling. Ég vil ekki dæma aðra, en ég skil ekki af hverju Milka-súkkulaðið selst á Íslandi. Útlenskt súkkulaði er að langmestu leyti vont, nema það samanstandi aðallega af einhverju öðru en súkkulaði, eins og Mars og Snickers.

Einstakt fyrir íslenskt sælgæti, og því hefur ekki verið haldið nægilega mikið á lofti sem þjóðmenningu, er þessi einstaka lakkrís- og súkkulaðiblanda eins og Draumur og Kúlusúkk, að ógleymdum lakkrískúlunum frá Nóa. Þær eru sko engar bingókúlur.“

.