Fréttaskýring: Skýr verkaskipting um fyrirsvar Icesave

Vínarsáttmálinn kveður á um að aðeins sé á valdi utanríkisráðuneytisins að koma fram gagnvart EFTA-dómstólnum. Í samræmi við forsetaúrskurð og málsvarnaráætlun sem efnahags- og viðskiptaráðherra lagði fram í apríl.

Hvernig er stjórnskipan varðandi Iceave-dómsmál?

Utanríkisráðuneytið verður í fyrirsvari vegna dómsmáls ESA, Eftirlitsstofnunar EFTA, á hendur Íslendingum hjá EFTA-dómstólnum. Nokkur umræða hefur skapast um málið að undanförnu og hafa ýmsir talið að efnahags- og viðskiptaráðherra ætti að vera í fyrirsvari í málinu. Úr málinu var skorið á fundi ríkisstjórnarinnar í gær.

Í raun ætti ekki að koma neinum á óvart að þetta sé niðurstaðan. Samkvæmt Vínarsáttmálanum, frá 1969, er aðeins á valdi utanríkisráðuneytisins að koma fram gagnvart dómstólnum eða veita öðrum umboð til þess. Ráðuneytið hefur farið fram í öllum málum gegn ríkisstjórn Íslands varðandi samningsbrot á EES-samningnum. Hið sama gildir um önnur aðildarríki samningsins.

Efnahags- og viðskiptaráðherra lagði, ásamt utanríkisráðherra, fram í ríkisstjórn málsvarnaráætlun Íslands í málinu 12. apríl. Þar var kveðið á um að ef til málshöfðunar kæmi væri það utanríkisráðuneytið sem færi með fyrirsvarið í málsvörninni.

Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands, gaf út forsetaúrskurð 28. september um verkaskiptingu í Stjórnarráðinu. Þar eru skráð þau verkefni sem hvert ráðuneyti á að sinna.

Samkvæmt þeim úrskurði heyra samningar við önnur ríki og framkvæmd tiltekinna samninga undir utanríkisráðuneytið, sem og aðild landsins að alþjóðlegum samtökum og stofnunum.

Til þessa er vísað í minnisblaði forsætisráðuneytisins varðandi málið, sem lagt var fram í ríkisstjórn í gær. Þar segir að dómsmálið snúist um grundvallaratriði varðandi túlkun og áhrif EES-samningsins. Þá sé það höfðað fyrir alþjóðastofnun sem utanríkisráðherra sé einn í fyrirsvari gagnvart.

Það hefði því verið brot á venjunni ef málið hefði verið tekið úr höndum utanríkisráðherra og sett í hendur efnahags- og viðskiptaráðherra, auk þess sem það hefði brotið í bága við forsetaúrskurðinn. Þá hefði það verið taktískur viðsnúningur á málsvarnaráætlun sem samþykkt var í ríkisstjórn í apríl.

kolbeinn@frettabladid.is