Segir geðlækni kynna rítalín eins og snákaolíu

Nýkjörinn formaður SÁÁ, Gunnar Smári Egilsson, gagnrýnir geðlækninn Grétar Sigurbergsson, harðlega í grein sem hann skrifar á vef SÁÁ og ber yfirskriftina: Rítalín hneykslið.

Þar sakar hann Grétar um að byggja vísindalegar niðurstöður sínar á hæpnum grunni, og bætir við: „Ekkert í þessum útskýringum minnir á hlutlæg vísindi. Þarna rennur saman vitnisburður um árangur (samskonar before and after og fylgir jafnt trúboði um sölu á hverskyns snákaolíu)".

Gunnar vitnar þar í viðtal við Grétar sem ber yfirskriftina: „Árangurinn er oft stórkostlegur".

Tilefni viðtalsins við Grétar í Læknablaðinu er erindi sem hann flutti á Læknadögum á málþingi um ADHD um rítalínmeðferð fullorðinna. Þar segir að Grétar hafi kynnti sér þessa meðferð sem yfirlæknir réttargeðdeildarinnar á Sogni árið 1993.

Gunnar Smári skrifar síðan í grein sinni: „Það er enn hart deild um ADHD og engin sátt um þessa greiningu í sjónmáli. Eftir sem áður er greiningu á ADHD beitt á börn víða um lönd.

Hvort ADHD greinist hjá fullorðnum er síðan enn umdeildara. Formaður Læknafélags Íslands sagðist til dæmis í Kastljósi í vikunni enn ekki hafa séð sannanir þess að slík greining stæðist eða að lyfjameðferð byggðri á slíkri greiningu gerði gagn."

Gunnar bendir á í upphafi greinar sinnar að kostnaður sjúkratrygginga vegna lyfja við ofvirkni og athyglisbresti (ADHD) voru í fyrra tæplega 700 milljónir króna. Þar af var kostnaður vegna metýlfenídat, eða rítalíns, um 550 milljónir. Um helmingi þessara lyfja var ávísað á fullorðna einstaklinga.

Gunnar segir að fyrir árið 2004 hafi mest af rítalíni á Íslandi verið ávísað á börn. Síðan þá hefur lyfseðlum til barna fjölgað en ekki umtalsvert. Aukningin hefur svo til öll verið í ávísun rítalíns á fullorðna.

Gunnar Smári spyr svo: „Getur verið að innan læknisfræðinnar séu stunduð greining og meðferð byggð á svona tæpum grunni? Og getur verið að kostnaði vegna hennar sé velt yfir á almenning án þess að nokkurra spurninga sé spurt?"

Hann segir kenningar Grétars minna á stjörnuspeki eða nýaldar-heilsufræði frekar en það sem kalla má raunveruleg vísindi.

Grein Gunnars Smára má lesa hér í heild sinni. Greinar Grétars má nálgast hér og hér.