Gæti þurft að stefna viðskiptavinunum

„Ef fjármálafyrirtækin bera fyrir sig þessar röksemdir munu þau mögulega láta reyna á þær fyrir dómstólum og fá úr því skorið hvernig samningurinn eigi að vera," segir Ólafur Rúnar Ólafsson, héraðsdómslögmaður hjá Pacta lögmönnum. Lögfræðingar eru ekki sammála um túlkun dóms Hæstaréttar varðandi ákvörðun vaxtakjara á þeim lánum sem voru gengistryggð og dæmd ólögmæt um miðja síðustu viku. Tvö sjónarmið hafa komið fram varðandi vaxtaákvörðunina, annars vegar að miðað verði við vextina sem þegar eru skilgreindir í samningnum og er það skoðun Ólafs Rúnars og hins vegar að lánin verði leiðrétt eftir lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu þannig að vextirnir verði ákveðnir samkvæmt 4. grein laganna og miða beri við vaxtatöflu Seðlabankans um lægstu óverðtryggðu vexti.

„Ég sé þetta þannig að í 18. gr. vaxtalaga er ákvæði um hvernig þetta virkar afturvirkt," segir Aðalsteinn Egill Jónasson, hæstaréttarlögmaður og dósent við lagadeild Háskólans í Reykjavík. „Að mínu mati eru brostnar forsendur fyrir samningsvöxtunum við ógildingu gengistryggingarinnar. Ef samningur um vexti og annað endurgjald, og verðtrygging er til dæmis annað endurgjald, er ógildur þá eigi uppgjör milli skuldara og kröfuhafa varðandi endurgreiðslu að miða við 4. gr. laganna. Þar er vísað í þessa Seðlabankavexti sem eru birtir samkvæmt 10. gr. vaxtalaga."

Aðalsteinn segir að löggjöfin sé skýr á þessu sviði og að ákvæði 18. gr. vaxtalaga sé ætlað að koma í veg fyrir að skuldarinn hagnist. „Skuldarinn á bara að greiða þá lágmarksvexti sem miðað er við samkvæmt vaxtalögunum." Þessu er Ólafur Rúnar ekki sammála. „Flestar reglur sem heimila breytingar á samningum miða að því að verja fólk gegn ósanngjörnum einhliða samningsskilmálum," segir Ólafur Rúnar og bætir við að samningurinn sé ekki ógildur í heild. „Það er ákvæðið um gengistrygginguna sem er ógilt. Ég tel að samningurinn sé í gildi að öðru leyti. Dómurinn kveður ekki á um neitt annað. Dómurinn hljóðar ekki upp á að það eigi að breyta samningnum," segir Ólafur Rúnar en engin varakrafa var gerð þar að lútandi í málinu.

martaf@frettabladid.is