Helmingur sneri aftur í ofbeldissambúðina

Um það bil helmingur kvenna, sem dvöldu í Kvennaathvarfinu á síðasta ári vegna ofbeldis í nánum samböndum, fór aftur heim í óbreyttar aðstæður.

Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri rannsókn á þjónustu félagasamtaka sem aðstoða konur sem beittar hafa verið ofbeldi af hendi karla í nánum samböndum. Guðrún Helga Sederholm vann skýrsluna fyrir félags- og tryggingamálaráðuneytið. Leitað var til ellefu félagasamtaka vegna þátttöku í rannsókninni. Þau eru öll í Reykjavík en þrjú utan höfuðborgar­svæðisins.

Könnunin leiðir í ljós að þjónusta við konur í ofbeldissamböndum er mest á höfuðborgarsvæðinu. Kvennaathvarf er aðeins í Reykjavík og þar eru helstu félagasamtök sem hafa að meginmarkmiði að veita konum, sem búa við ofbeldi í nánum samböndum, aðstoð.

„Nálgunarbanni er sjaldan beitt en eru sterk skilaboð til karlsins um að láta konuna í friði,“ segir í niðurstöðum könnunarinnar.

Þá kemur fram að fatlaðar, aldraðar og erlendar konur séu afskiptar hvað þjónustu varðar og sérstaða erlendra kvenna sé mikil.

„Túlkaþjónusta er lítil sem engin, meðal annars vegna fjárskorts. Fræðslan byggist á íslenskum þekkingargrunni og bréf frá Félagsþjónustu eru á íslensku. Margar erlendar konur tala aðeins sitt móðurmál og sumar eru ólæsar. Fræðslan nær því oft ekki til þeirra með þeim aðferðum sem nú er beitt. Fordóma verður vart á vinnustöðum þeirra og margar búa við frelsissviptingu og einangrun á eigin heimili,“ segir í niðurstöðunni.

Barnaverndaryfirvöldum er alltaf tilkynnt um mál barna þegar það á við og þeim tilkynnt ef mæður sem dvalið hafa í Kvennaathvarfi fara aftur í óbreyttar aðstæður.

Samhliða ofangreindri könnun kannaði Ingólfur V. Gíslason árvekni og viðbrögð starfsfólks á heilbrigðisstofnunum gagnvart ofbeldi karla gegn konum í nánum samböndum.

„Staðan er þannig hérlendis að hjá almennum heilbrigðisstofnunum er engin sérstök leit gerð að konum sem búa við ofbeldi,“ segir í síðarnefndu könnuninni. „Í flestum tilfellum er það einfaldlega viðkomandi starfsmanns að ákveða framhald máls ef upp kemur að kona búi við ofbeldi,“ segir þar og enn fremur að almennt muni starfsmenn ekki nema eftir örfáum slíkum málum, jafnvel eftir áratuga starf.

jss@frettabladid.is