Þúsundir ágreiningsmála á leið fyrir dóm næstu misseri

Mörg þúsund ágreiningsmál um kröfur í þrotabú föllnu bankanna gætu verið á leið fyrir dóm á næstu misserum. Formenn skilanefnda bankanna eru sammála um að útilokað sé með öllu að íslenska dómskerfið valdi álaginu. Til samanburðar voru í fyrra höfðuð samtals 124 ágreiningsmál vegna gjaldþrotaskipta á landinu öllu.

Alls eru um 50 þúsund kröfur gerðar í þrotabú stóru bankanna þriggja: um 29.000 í bú Kaupþings, ríflega 12.000 í bú Landsbankans og um 8.700 í bú Glitnis. Á kröfuhafafundum hefur svo til öllum kröfum verið mótmælt og sumir kröfuhafar hafa jafnvel tilkynnt mótmæli við allar framtíðarákvarðanir. Ef ágreiningurinn verður ekki leystur með öðrum hætti kemur að endingu til kasta dómara að ákvarða um kröfurnar.

Formenn skilanefnda bankanna eru misbjartsýnir á það hvernig til muni takast að jafna slíkan ágreining. Steinar Þór Guðgeirsson, formaður skilanefndar Kaupþings, telur líklegt að nær allar kröfur í bú bankans, 29 þúsund talsins, muni að óbreyttu enda fyrir dómstólum. Líklega muni einhverjir kröfuhafanna höfða málin í sameiningu, en þó stefni í að ágreiningsmálin vegna Kaupþings eins muni skipta þúsundum.

„Þetta stefnir í mikið kraðak," segir Lárentsínus Kristjánsson, formaður skilanefndar Landsbankans. Hann vonast til þess að stór hluti kröfuhafa muni hætta við dómsmál þegar niðurstöður liggja fyrir í sambærilegum málum. „Ég trúi því ekki að menn fari að reka dómsmál út af hverri einustu kröfu í búið, en maður veit svo sem aldrei," segir hann.

Þar að auki segir Lárentsínus að ýmsir kröfuhafar hafi hag af því að skiptin dragist á langinn, til dæmis þeir sem hafa keypt ódýrar almennar kröfur í von um að eignir hækki í verði og dugi fyrir meiru en forgangskröfum. Þeir kröfuhafar kynnu að vilja tefja skiptin með stanslausum málaferlum.

Árni Tómasson, formaður skilanefndar Glitnis, segir að þar á bæ vinni menn hörðum höndum að því að koma í veg fyrir óþörf dómsmál og tilheyrandi tafir. Til skoðunar sé meðal annars að fá erlenda sérfræðinga sem allir geti sæst á til að ákvarða um fjárhæðir.

Þótt Árni sé ekki úrkula vonar um að hægt verði að leysa stóran hluta málanna með þeim hætti segir hann það þó að endingu ákvörðun kröfuhafanna sjálfra hvort mál sé höfðað. Þar skipti miklu máli hve ríkur réttur kröfuhafa sé á Íslandi. Ólíkt mörgum öðrum löndum geti kröfuhafar á Íslandi til dæmis farið með ákvörðun um annarra manna kröfur í búið fyrir dóm. Það geti tafið ferlið mjög.