Hlutafélög hlífa fólki ekki við skattskyldu

Skattskylda af niðurfellingum persónulegra ábyrgða fyrrverandi starfsfólks Kaupþings nær jafnt til þeirra sem tóku lán til hlutabréfakaupa í bankanum á eigin kennitölu og þeirra sem stofnuðu sérstakt einkahlutafélag utan um skuldina. Þetta er meðal niðurstaðna í áliti Ríkisskattstjóra sem sent var Arion banka í þarsíðustu viku.

Fjöldi starfsmanna gamla Kaupþings fékk á sínum tíma lán frá bankanum til hlutabréfakaupa, meðal annars æðstu stjórnendur. Alls námu lánin um 47 milljörðum til 130 starfsmanna. Niðurfellingin, sem ákveðin var á stjórnarfundi gamla Kaupþings 25. september 2008, nokkrum dögum fyrir bankahrun, náði til ábyrgða að upphæð tæplega 10,5 milljarða. Flestir tóku lánið á eigin kennitölu en sumir höfðu stofnað sérstakt hlutafélag utan um skuldina.

Í áliti Ríkisskattstjóra segir hins vegar að þegar launþegasamband er á milli lánveitanda og lántakanda flokkist niðurfelling lánsins sem tekjur og þá skipti ekki máli hver tekur við greiðslunni, eða í þessu tilfelli eftirgjöfinni.

Þetta þýðir að fjöldi fyrrverandi háttsettra starfsmanna Kaupþings mun þurfa að greiða tugi eða hundruð milljóna, sumir jafnvel milljarða, í skatt verði niðurfellingunni ekki rift.

Ákvörðunin um niðurfellinguna samræmdist lögum og var endanleg, samkvæmt álitum Helga Sigurðssonar, þáverandi yfirlögfræðings Kaupþings, og Viðars Más Matthíassonar lagaprófessors, sem nú er settur hæstaréttardómari. Samkvæmt álitunum er með öðrum orðum ekki hægt að rifta gjörningnum.

Ákvörðunin hefur síðan verið í rannsókn hjá sérstökum saksóknara og hefur stjórn Nýja Kaupþings og síðar Arion banka áréttað að engar afskriftir hafi enn átt sér stað og endanleg ákvörðun um niðurfellinguna verði ekki tekin fyrr en sérstakur saksóknari kveður upp úr með það hvort gjörningurinn var lögmætur. Skuldirnar eru þannig enn til staðar í bókum Arion, jafnvel þótt svo virðist sem ekki hafi verið gert ráð fyrir því að neitt fengist upp í þær þegar þær voru fluttar á núlli á milli gamla og Nýja Kaupþings, eins og Viðskiptablaðið greindi frá á dögunum.

Samkvæmt heimildum Fréttablaðsins þýðir þetta í raun það eitt að komist sérstakur saksóknari að annarri niðurstöðu en álitsgjafarnir Helgi og Viðar, og telji niðurfellinguna ólögmæta, muni stjórn Arion freista þess að fá henni rift og ganga síðan að skuldurunum.

Frestur til að láta reyna á riftun rennur út í septemberlok. Sérstakur saksóknari hefur ekki getað sagt til um hversu langan tíma enn rannsókn hans á niðurfellingunum mun taka. stigur@frettabladid.is