Krefjast 60 milljóna í bætur fyrir skítalykt

Hvalfjarðarsveit hefur verið stefnt fyrir Héraðsdóm Vesturlands til að greiða eigendum jarðarinnar Melaleitis sextíu milljónir króna í skaðabætur fyrir meinta rýrnun á verðmæti jarðarinnar í kjölfar útgáfu byggingarleyfis fyrir svínabú Stjörnugríss á Melum.

Eigendur Melaleitis eru fjórar systur. Í stefnu þeirra segir að þau umhverfisáhrif frá svínabúinu sem rýri hvað mest verðmæti Melaleitis sé lyktarmengun af húsum og áhrif vegna dreifingar svínaskíts frá búinu, umferðar í gegnum jörðina með skít frá svínabúinu á Melum og af skaðlegum efnum í svínaskít sem dreift sé í kringum Melaleiti.

Þannig segja Melaleitis-systurnar að verðgildi Melaleitis hafi minnkað til muna vegna starfsemi Stjörnugríss sem starfi í skjóli sveitarfélagsins. Möguleikar á bæði atvinnustarfsemi og frístundanotkun hafi minnkað í Melaleiti.

Stjörnugrís hefur rekið svínabú á Melum frá árinu 1999. Það er eitt stærsta svínabú landsins og stefnir nú að kaupum á tveimur öðrum stórum svínaræktarfyrirtækjum, á Brautarholti á Kjalarnesi og í Hýrumel í í Borgarfirði. Starfsemi og starfsleyfi Stjörnugrís hafa áður verið borin undir dómstóla og úrskurðarnefndir og fyrirtækið jafnan haft betur.

Eigendur Melaleitis vísa til ákvæðis skipulagslaga um hlutlæga bótaábyrgð. Valdi skipulagsbreyting því að nýtingarmöguleikar og verðmæti fasteigna lækki þá eigi viðkomandi rétt á bótum úr sveitarsjóði.

Jarðeigendurnir segja Hvalfjarðarsveit hafa með því að samþykkja skipulagið brotið vísvitandi á rétti eigenda Melaleitis. Aðeins hagsmunir eigenda jarðarinnar Mela og sveitarfélagsins sjálfs hafi legið að baki útgáfu byggingarleyfis fyrir svínabúið. Þess utan hafi sveitarfélagið ekki sinnt rannsóknarskyldu sinni áður en ákvörðun var tekin í málinu.

„Auðguðust bæði eigendur jarðarinnar Mela og sveitarstjórn á kostnað stefnenda [eigenda Melaleitis] á óréttmætan hátt,“ segir í stefnu systranna.

Héraðsdómur Vesturlands hefur kvatt til matsmenn til að vinna í málinu. Reiknað er með að niður­staða þeirra liggi fyrir í haust. Segjast eigendur Melaleitis þá munu breyta bótakröfu sinni til samræmis við álit matsmannanna.

Hvorki náðist í sveitarstjóra Hvalfjarðarsveitar né lögmanns sveitarfélagsins við vinnslu þessarar fréttar. gar@frettabladid.is