Slagurinn tapast eða vinnst í borgunum Kína

Með fyrri orkuskiptum þar sem hætt var að nota olíu og kol til húshitunar og jarðvarmi tók við hafa Íslendingar sýnt heiminum að slíkar umbreytingar eru færar, sagði Ólafur Ragnar Grímsson, forseti Íslands, á alþjóðlegu ráðstefnunni Driving Sustainability sem fram fór í Reykjvík í september. Hann segir raunhæfan möguleika á að Reykjavík gæti með orkuskiptum í samgöngum orðið fyrsta borg í heimi til þess að reiða sig að fullu á visthæfa orku.

Ráðstefnan er árviss og á henni fjallað um hvernig hægt er að koma á visthæfum samgöngum, hér á landi og í heiminum öllum.

Ráðstefnuna sótti fjöldi fyrirlesara víðs vegar að úr heiminum, fulltrúar bílaframleiðenda, orkufyrirtækja, stjórnmálamenn og forsvarsmenn sprotafyrirtækja.

Ólafur kvaðst þess fullviss að drifkraftur breytinga í samgöngum kæmi til með að eiga sér stað á vettvangi borgríkjanna, en þar kæmu í ljós vandamál tengd umferð og vatnsskorti. „Slagurinn verður unninn, eða tapast, í borgunum,“ sagði hann í setningar­ræðu sinni á ráðstefnunni.

„Kína ætlar sér að taka í notkun eina milljón bíla sem nota visthæfa orku innan fárra ára,“ benti Ólafur Ragnar á í ræðu sinni, en hann var við setningu ráðstefnunnar nýkominn frá Kína. Hann hafði í ræðu sinni eftir varaforseta Kína, sem hann hafði nýverið hitt og sagði líklegastan til að taka við forsetaembættinu, að Kína liti nú á Ísland sem sinn helsta samstarfsaðila í virkjun jarðvarma í Kína.

Ólafur sagði að á öllum stigum stjórnmála og fræða í Kína væri markvisst unnið að því að umbreyta landinu frá því að vera steinefnaeldsneytisland yfir í að verða á næstu tuttugu árum í farar­broddi helstu iðnríkja í notkun á visthæfri orku. „Breyting á sér stað frá borg til borgar, héraði til héraðs,“ sagði Ólafur Ragnar og kvað horft til þess að nota sambland ýmissa orkugjafa, hvort sem það væri lífrænt gas, vindorka, vatnsafl eða jarðvarmi.

Taki Evrópa og Bandaríkin ekki til hendinni segir Ólafur Ragnar fullvíst að Kínverjar nái á þessum tuttugu árum afgerandi forystu í þróun á allri tækni sem snúi að nýtingu visthæfrar orku. „Og í því felst áskorunin nú. Við þurfum að horfast í augu við hvernig við stöndumst samanburðinn við Kína, sem þá verður fremst á þessu sviði í heiminum.“ Hann segir kapphlaupið vera við Kína. „Og ef við töpum því þá verður tæknin og aðferðirnar sem þróað er í Kína útflutningsvara þeirra til okkar heimshluta. Ekki okkar tækni og sérfræðiþekking þangað.“

Ástæður Kínverja til þess að taka upp visthæfa orku eru af tvennum toga, að mati Ólafs Ragnars. Mengun í Kína sé orðin uppspretta óánægju sem þegar sé orðið vart og geti alið af sér stjórnmálalegan óróleika. Þannig hafi síðustu ár verið um 50 þúsund mótmæli á ári í Kína vegna mengunar. Hin ástæðan segir Ólafur að sé bráðnun jökla í Himalaja-fjöllunum. „Kínverjum finnst bitamunur en ekki fjár, hvort sú bráðnun á sér stað á 30 eða 70 árum,“ sagði hann.