Spyr um lagagrundvöll orkunefndar

Umboðsmaður Alþingis setur spurningar við lögmæti nefndar um orku- og auðlindamál sem fjallaði um kaup Magma Energy Sweden á hlut Geysis Green Energy í HS Orku. Forsvarsmenn Geysis Green kvörtuðu til umboðsmanns vegna inngripa ríkisstjórnar og yfirlýsinga hennar í málinu.

Nefndin var sett saman í sumar til að meta hvort kaupin stæðust íslensk lög sem og samninginn um Evrópska efnahagssvæðið. Umboðsmaður hefur nú sent erindi til forsætisráðherra og efnahags- og viðskiptaráðherra þar sem hann gerir margvíslegar athugasemdir við framgöngu stjórnvalda í málinu.

Í greinargerð rifjar umboðsmaður upp meðferð nefndar um erlenda fjárfestingu, sem úrskurðaði tvisvar að kaup Magma á hlutum í HS Orku stæðust lög.

Spyr hann meðal annars hvaða lagagrundvöllur liggi á bak við stofnun orku- og auðlindanefndarinnar þar sem viðskiptin hafi þegar fengið afgreiðslu af þar til bærum stjórnvöldum og ráðherra. Þá spyr hann einnig hvers vegna sú nefnd sé sett undir forsætisráðherra, en ekki efnahags- og viðskiptaráðherra, sem þó hafi forræði í málefnum erlendra fjárfestinga.

Segja má að grundvallaratriðið í athugasemdum umboðsmanns sé hvort vandaðir stjórnsýsluhættir hafi verið í fyrirrúmi í afgreiðslu málsins, og tekur Alexander K. Guðmundsson, forstjóri Geysis Green, undir það.

„Ég held að við sem þegnar eigum að geta gengið út frá því að ef stjórnvöld afgreiða mál með einhverjum hætti þá sé sú afgreiðsla endanleg. Það sé ekki dregið til baka nema það séu einhverjir verulegir hagsmunir í húfi fyrir ríkið.“

Alexander segir að tafirnar sem hafa orðið á málinu gætu valdið Geysi Green töluverðu tjóni. Útilokar hann ekki að fyrirtækið muni leita réttar síns þegar málinu lýkur loks.

„Aðgerðir ríkisstjórnarinnar gætu valdið okkur miklu tjóni og við þurfum að leita allra leiða til að koma í veg fyrir það. Ein af leiðunum sem við höfðum var að biðla til umboðsmanns um að hann kannaði lögmæti þessara inngripa.“

Umboðsmaður hefur gefið ráðuneytunum frest til 15. september til að svara fyrirspurnunum.

thorgils@frettabladid.is