Almenningur ber allan herkostnaðinn

Ríkisstjórnin er að tryggja að allur herkostnaður við útrásina og efnahagshrunið lendi á íslenskum almenningi, sagði Eygló Harðardóttir, Framsóknarflokki, í umræðum um skuldavanda heimilanna á Alþingi í gær: „Þetta er ríkisstjórn alþjóðlegs auðmagns, ekki norrænnar velferðar."

Jóhanna Sigurðardóttir, forsætisráðherra, var annarrar skoðunar og sagði aðgerðir ríkisstjórnarinnar vega upp hrun heils efnahagskerfis. Ágætur árangur hafi náðst á alla mælikvarða, þótt betur megi ef duga skuli. Í janúar 2008 hefðu 20 prósent íslenskra heimila átt í vanda, nú sé hlutfallið 23 prósent. Í stað þess að hrunið hefði fjölgað fjölskyldum í fjárhagserfiðleikum um 9.000 sé fjölgunin lítil sem engin. „Frá hruninu hefur verið gripið til fimmtíu mismunandi úrræða," sagði Jóhanna og að ríkið hefði varið tugum milljarða í þágu skuldugra heimila.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Framsóknar, sagði að í tölum Jóhönnu væri ekki horft til kostnaðar heimilanna við tryggingar, fasteignagjöld, námslán, síma, skólagöngu barna og margt fleira. Um helmingur fjölskyldna sé í vanda. Þörf fyrir almenna skuldaleiðréttingu blasi við og svigrúm sé til slíkra aðgerða.

Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, Samfylkingu, sagði að almennar leiðréttingar væru freistandi en myndu kosta Íbúðalánasjóð, Lánasjóð íslenskra námsmanna og tvo stærstu lífeyrissjóði landsins 150 milljarða króna. Það væri of mikið og hefði þýtt hærri skatta, minni samfélagsþjónustu og lægri lífeyri fyrir íslensk heimili. Vanskil séu nú ekki meiri en voru á árinu 2004.

Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokksins, sagði þá framtíð blasa við mörgu ungu fólki að tekjur dygðu rétt til að greiða afborganir af íbúðaláni sem er hærra en verðmæti fasteignarinnar. Nú þyrfti að hætta að rífast um hver ætti bestu hugmyndina og grípa til aðgerða.

„Tregða til að taka á skuldavandanum dýpkar fjármálakreppuna," sagði Lilja Mósesdóttir, VG. Stór hluti heimila sjái ekki aðra leið en gjaldþrot. Jóhanna Sigurðardóttir gerði athugasemdir við þau orð Lilju að boðaðar aðgerðir um sértæka skuldaaðlögun, umboðsmann skuldara og bílalán hefðu lítið að segja. Jóhanna sagði ótrúlegt að heyra stjórnarþingmann tala með þeim hætti.