Fréttaskýring: Tveir andstæðir pólar í gengislánamáli

Tvær fylkingar takast á um næstu skref eftir að Hæstiréttur úrskurðaði ólögmæti gengistryggðra bílalána fyrir viku. Annar hópurinn segir vaxtatöflu Seðlabankans eiga að taka við af gengistryggingunni. Hinn krefst þess að upphaflegir samningsvextir standi.

Menn greinir mjög á um hvað taki við í kjölfar úrskurðar Hæstaréttar frá í síðustu viku að gengistryggð bílalán Lýsingar og SP Fjármögnunar væru ólögmæt. Níu ár eru síðan slíkt var óheimilt án þess að nokkur eftirlitsaðili hafi gripið í taumana.

Sama dag og úrskurðurinn féll lagði Steingrímur J. Sigfússon fjármálaráðherra það til í samtali við Fréttablaðið að í stað gengistryggingar skyldi miða við hagstæðustu vexti Seðlabankans, hvort heldur er verðtryggða eða óverðtryggða, í stað þeirra samningsvaxta sem kveðið sé á um í lánasamningum fjármögnunarfyrirtækjanna.

Undir þetta hafa fleiri í stjórnsýslunni tekið, svo sem Gylfi Magnússon, efnahags- og viðskiptaráðherra. Hann og Már Guðmundsson seðlabankastjóri telja báðir að verði lendingin sú að miða við samningsvexti gengislána og afnema tryggingar sem fólust í genginu geti það sett bankakerfið á hliðina.

Már dró upp svarta mynd af efnahagshorfum hér verði lendingin sú að miða við samningsvexti í stað einhvers forms verðtryggingar. Sú spá tók mið af víðtækustu skilgreiningu á gengislánum.

Arion banki og Íslandsbanki sendu frá sér tilkynningar í gær, þar sem fram kemur að nái skilgreiningin á gengistryggðu lánunum jafnframt til íbúðalána muni það ekki leiða til þess að eiginfjárhlutföll bankanna fari undir þau sextán prósenta mörk sem Fjármálaeftirlitið setur þeim. Landsbankinn er veikastur bankanna með 16,3 prósenta eiginfjárhlutfall en Íslandsbanki sterkastur. Eiginfjárhlutfall hans er 19,8 prósent. Landsbankinn vísaði því ekki á bug opinberlega í gær að hann væri varinn gegn víðtækari úrskurði Hæstaréttar.

Forsvarsmenn fjármögnunarfyrirtækjanna tveggja auk Avant og Íslandsbanka Fjármögnunar og bankanna þriggja hafa fundað sleitulítið frá því dómur Hæstaréttar féll. Þeir hafa frá upphafi sagt ekki liggja fyrir hvað muni taka við af gengistryggingunni. Hefur hópurinn kallað eftir tilmælum frá stjórnvöldum til að brúa bilið þar til Hæstiréttur dæmir í sambærilegum málum sem skorið geta bæði úr um það hvort skilgreining á gengistryggðum lánum nái til íbúðalána og hvað taki við af gengistryggingunni. Fjármögnunarfyrirtækin hafa sett greiðsluseðla í salt þar til skorið verður úr óvissunni.

Heimildir Fréttablaðsins herma að bæði innan dyra fjármögnunarfyrirtækjanna og bankanna hafi verið settir fram útreikningar, sem fela í sér nokkra möguleika. Þeir sem rætt hefur verið við segja að þótt ríkisstjórnin hafi ekki sett fram opinber tilmæli um það við hvaða útreikninga eigi að miða kunni svo að fara að vaxtatafla Seðlabankans verði ofan á þar til Hæstiréttur sker úr um annað.