Fólk hugi að réttindamissi

Fólk á ekki að vera hrætt við að skrifa undir skuldbreytingar hjá nýju bönkunum, segir Guðjón Rúnarson, formaður Samtaka fjármálafyrirtækja. Nær útilokað sé að bankarnir fari að nýta sér þær undirskriftir gegn hugsanlegum málshöfðunum í framtíðinni.

Björn Þorri Viktorsson lögmaður hefur varað við því að með frystingu eða skuldbreytingu lána, kunni fólk að missa hugsanlegan rétt sem það hefði til málsóknar gegn bönkunum, svo sem vegna forsendubrests. Hann hefur lýst því yfir að mörg lán í erlendri mynt kunni að vera ólögleg sem slík. Með undirskrift sinni sé fólk að endurnýja samband við bankana. Þannig kunni að verða erfiðara að sækja mál.

Sagt er að hegðun bankanna sjálfra hafi stuðlað að efnahagshruninu, og því geti skuldarar hugsanlega kært bankana, sér í lagi vegna aðgerða sem stuðluðu að gengishruni.

Guðjón segir málið ekki hafa verið tekið fyrir innan samtaka hans. En nýju bankarnir hafi tekið við lánunum með öllum réttindum og skyldum sem þeim fylgja.

„Og þetta er ekki bara spurning um lögfræði og kröfurétt heldur um hvað sé sanngjarnt og eðlilegt, segir hann. Hafi gömlu lánin verið gölluð með þessum hætti, verði það frekar nýju bankarnir sem geri kröfu á gömlu bankana, heldur en að þeir fari að halda almenningi í gallaðri skuld.

„Telji lántakandinn sig hafa forsendur til að fara í dómsmál, þá getur hann gert það gagnvart þeim sem heldur á skuldabréfinu,“ segir Guðjón.

Björn Þorri Viktorsson er með á fjórða hundrað viðskiptavini, sem skulda bönkunum og vilja stefna þeim. Hann hvetur alla til að setja fyrirvara við undirskriftir.

„Það kann að vera, ef fólk setur ekki fyrirvara og heldur til haga hugsanlegum rétti í þessu máli, að það glati rétti sínum til þess síðar. Dómstólar hafa komist að því að með því að fólk haldi áfram í einhverju samningssambandi án fyrirvara, hafi þeir glatað þessum rétti,“ segir hann.

Björn Þorri vonast til að geta lagt fram fyrstu málin af þessum toga fyrir sumarið.

klemens@frettabladid.is