Fjármálaráðgjafi mælir ekki með leið ríkisstjórnarinnar

Þeir sem þurfa ekki nauðsynlega að lækka greiðslubyrðina sína ættu ekki að nýta sér greiðslujöfnunarleið ríkisins segir fjármálaráðgjafi. Hann segir úrræðin dýr og sýnir með útreikningum að þau geti að endingu orðið kostnaðarsamari en ef haldið er áfram að borga af lánunum eins og þau eru í dag.

Fréttastofa fékk Ingólf H. Ingólfsson fjármálaráðgjafa til að reikna út heildargreiðslur á lánum ef farin er greiðslujöfnunarleið ríkisins annarsvegar og leið Íslandsbanka hinsvegar. Þá er einnig útreikningur á því hvernig dæmið lítur út ef haldið er áfram að greiða af lánunum án nokkurra breytinga.

Forsendurnar eru að einstaklingur hafi tekið 15 milljóna króna lán í september árið 2007. Lánið er til 40 ára og ber 5,10% vexti. Verðbólga næstu tólf mánuði er 8% en 4% eftir það. Í aðgerðum ríkisstjórnarinnar er gert ráð fyrir að afborganir séu í samræmi við launaþróun.

Í dæmi eitt er gert ráð fyrir að breyting á launavísitölu sé 3% á ári. Án greiðslujöfnunar yrðu 15 milljónirnar að 103 milljónum en með greiðslujöfnun rúmar 75 milljónir. 220 milljónir yrðu afskrifaðar eftir að lánið hefði lengst um 3 ár. Sem sagt ef ástandið í landinu verður þannig að laun hækka ekki mikið og atvinnustig áfram lágt borgar sig að fara leið ríkisstjórnarinnar. Ef aftur á móti breyting á launavísitölu verður 6% á ári þá verður dýrara að nýta sér greiðslujöfnunina en ekki. Heildargreiðsla lánsins með greiðslujöfnun yrði 111 milljónir en 103 án hennar.

Sé farin leið Íslandsbanka, það er óverðtryggt lán með 10% afskrift á höfuðstól og 7,5% vexti lítur dæmið svona út. Sé um jafngreiðslulán að ræða verður heildargreiðslan 43 milljónir á 40 árum en 34 milljónir ef um afborgunarlán er að ræða.

„Ef að laun lækka í landinu en verðlagið fer upp þá erum við að taka hluta af láninu aftur að láni. Þetta er dýrt úrræði en það getur lækkað greiðslubyrðina. Fyrir þá sem þurfa ekki á lækkaðri greiðslubyrði að halda er þetta einfaldlega dýrt úrræði," segir Ingólfur H. Ingólfsson, fjármálaráðgjafi.

Hækki laun með tímanum minnkar það sem fer inn á jöfnunarreikninginn. Lántakinn þarf þó að greiða vexti og verðbætur af þeirri upphæð. Ingólfur gagnrýnir ríkisstjórnina fyrir að breyta skilmálum lánum einhliða en óska þarf sérstaklega eftir því að fara ekki þessa greiðslujöfnunarleið. Hann mælir frekar með að farin verði sú leið sem Íslandsbanki býður upp á.

„Ég hefði viljað bæta einu atriði við það. Að við fengum greiðslufrest til að mynda í svona fimm eða sjö ár," segir Ingólfur.