Vinstri sveiflan mestu tíðindin

Það að vinstriflokkarnir séu með meirihluta á þingi fyrsta sinn er stærsta fréttin eftir kosningar helgarinnar. Þetta er mat Gunnars Helga Kristinssonar stjórnmálafræðings.

„Þessi tilfærsla á fylgi yfir á vinstriflokkana er í raun uppgjör kjósenda við bankahrunið," segir Gunnar Helgi. „Og helsta niðurstaða númer tvö er síðan spegilmynd af þessari: Versta útkoma Sjálfstæðisflokksins frá upphafi."

Sjálfstæðisflokkurinn er minni en nokkru sinni fyrr; með einungis 23,7 prósent. Næstminnst hefur hann fengið 27,2 prósent árið 1987, en þá hafði Albert Guðmundsson klofið sig úr flokknum og stofnað Borgaraflokkinn sem fékk nokkuð fylgi.

Meginsigurverar kosninganna eru Vinstri græn og Borgarahreyfingin, segir Gunnar Helgi. Bæði framboðin auki fylgi sitt um ríflega sjö prósentustig, annað raunar úr engu. Samfylkingin megi vissulega vel við una og hafi fengið fína kosningu en þó sé sigur hennar einkum fólginn í því að vera orðinn stærsti flokkur landsins.

Framsóknarflokkurinn vinnur á í fyrsta sinn síðan 1995, sem hlýtur að vera gleðiefni fyrir þá, segir Gunnar Helgi. „En það er samt langt frá því að flokkurinn sé búinn að ná sér."

Þá segir Gunnar Helgi einnig athyglisvert hversu skýrt kjósendur virðast hafa svarað kallinu um endurnýjun. Mikil endurnýjun verði á þingliðinu, sem sé einkum forvitnilegt í því ljósi að mikil endurnýjun hafi einnig átt sér stað í kosningunum fyrir tveimur árum. Nú sé sú staða því uppi í fyrsta sinn að einungis lítill hluti þingmanna hafi þingreynslu sem eitthvað kveður að.

Enn fremur sé sterk útkoma kvenna merkileg. Staða kvenna á Alþingi sé nú með því besta sem gerist í heiminum. Gunnar Helgi bendir jafnframt á að kjósendur virðist hafa uppgötvað útstrikanir sem tæki til að refsa þingmönnum sem ekki þykja hafa staðið sig nægilega vel. Hann sér ekki fram á annað en að sú þróun haldi áfram. - sh