Makríllinn dreifður um alla lögsöguna

Umfangsmestu rannsóknir á makrílgöngum á hafsvæðinu við Ísland og á Norður-Atlantshafi eru langt komnar. Rannsóknirnar eru tilkomnar vegna deilna um útbreiðslu makríls hér við land og rétt Íslendinga til veiða úr stofninum. Niður­staða þeirra mun liggja fyrir í september en ljóst er að mikið er af makríl víða í íslensku lögsögunni. Íslensku uppsjávarveiðiskipin, sem eru við veiðar á norsk-íslenskri síld á Austfjarðamiðum, hrökklast sífellt norðar undan makríltorfunum.

Jón Bjarnason sjávarútvegsráðherra gaf út reglugerð í júlí um bann við beinum makrílveiðum þar sem 112 þúsund tonna kvóti Íslendinga var þá langt kominn. Ástæðan var sú að nauðsynlegt er að halda eftir hluta kvótans sem veiðist sem meðafli í veiðum á síld. Þetta er til marks um hversu mikill makríll er á miðunum.

Alls koma fimm rannsóknaskip frá Noregi, Færeyjum og Íslandi að rannsókninni. Svæðið sem kannað er nær frá hafsvæðinu við Svalbarða austur í norsku lögsöguna og suður undir Færeyjar. Þá eru makrílgöngurnar kannaðar víðast hvar innan íslensku fiskveiðilögsögunnar.

Þorsteinn Sigurðsson, sviðsstjóri nytjastofnasviðs Hafrannsóknastofnunarinnar, segir að rannsóknirnar nú séu þær langviðamestu sem nokkru sinni hefur verið lagt í, og staðfestir að makríll hafi fundist á öllu því svæði sem íslenska hafrannsóknaskipið Árni Friðriksson hefur rannsakað að undanförnu. Skipið hefur kannað stórt svæði fyrir Suður- og Vesturlandi. „Okkar gögn verða sameinuð við gögn frá Norðmönnum og Færeyingum þegar okkar rannsóknir eru búnar. Þá fáum við vitneskju um dreifinguna.“

Tilurð rannsóknarinnar nú er tvíþætt. Líffræðilega er nauðsynlegt að fá upplýsingar um makríl­göngurnar en einnig er ágreiningur um skiptingu á makrílkvóta. „Við vitum hvar makríllinn er á vorin við hrygningu en ágreiningurinn er um hvernig hann er að dreifa sér í Norður-Atlantshafi yfir sumarið,“ segir Þorsteinn. Íslenskir útvegsmenn kosta jafnframt leiðangur Hoffells SU 80 frá Fáskrúðsfirði. Páll Rúnarsson skipstjóri segir að vart hafi orðið við makríl bæði djúpt og grunnt suðaustur af landinu.

Nú berast fréttir af því að uppsjávarskipin sem stunda síldveiðar fyrir austan hafi hrökklast djúpt norður fyrir land vegna of hás hlutfalls makríls í síldar­aflanum.