Ég er ástfangin af Íslandi

Danska leikkonan Iben Hjejle er formaður dómnefndar á kvikmyndahátíðinni RIFF. Hér á landi er hún eflaust þekktust sem Iben í Klovn en ferill hennar spannar næstum tuttugu ár í bæði sjónvarpi og kvikmyndum. Freyr Gígja Gunnarsson ræddi við leikkonuna um Ísland, útrásina og Klovn, en ekki hvað?

„Ég er einfaldlega ástfangin af Íslandi,“ segir Iben Hjejle þegar hún er innt eftir því af hverju í ósköpunum hún hafi fallist á að koma til Íslands og sitja í dómnefnd á kvikmyndahátíð í Reykjavík. „Ég hef komið hingað tvisvar, einu sinni með Klovn og svo sagði kærastinn minn mér einhvern tímann að Ísland væri fallegasta land í heimi svo að ég varð náttúrlega að koma hingað til að sjá þann stað.“ Kærastinn, sem Iben vísar þarna til, er væntanlega Casper Christiansen, mótleikari hennar úr Klovn.

Lofræðunni um Ísland er síður en svo lokið því Iben þykir Reykjavík merkileg borg. „Það er eitthvað við hana, hún virkar frekar gamaldags en svo er bara hægt að fá frábært sushi inni á milli,“ segir Iben og bætir því við að hún kunni ákaflega vel við Íslendinga og íslenskt lundarfar. „Mér finnst ég allavega tengdari Íslendingum en Svíum. Þið hafið þurft að kljást við válynd veður og maður fær strax á tilfinninguna að lífið hér hafi alltaf verið harðneskjulegt. En þið eruð naglar og ég kann vel við það og svo hjálpar til að það ekki mikill munur á dönskum og íslenskum húmor.“

Þrátt fyrir að Iben sé hvað þekktust hér á landi fyrir hlutverk sitt í Klovn þá á hún stóran þátt í útrás danskra leikara en hún hófst með hinum svokölluðu dogma-myndum fyrir rúmum áratug. Sjálf lék Iben í Mifunes sidste sang. „Það var ekki alltaf auðvelt fyrir dönsku leikarana að koma sér á framfæri erlendis. Dogma-myndirnar opnuðu okkur ýmsar dyr. Þær vöktu mikla athygli utan Danmerkur, bæði í Evrópu og Ameríku, og kvikmyndagerðarmenn komu auga á athyglisverða danska leikara sem þeir vildu nota í einhverjum öðruvísi myndum,“ segir Iben en meðal þeirra dönsku leikara sem hafa notið góðs af dogma-útrásinni má nefna Bond-félagana Mads Mikkelsen og Jesper Christensen, sem báðir léku stórt hlutverk í Casino Royale, og Connie Nielsen en hún var í stóru hlutverki í Óskarsverðlaunamyndinni Gladiator.

Gamanþættirnir um Frank, Casper, Miu og Iben hafa slegið í gegn á Íslandi sem og annars staðar á Norðurlöndunum. Iben viðurkennir að hana hafi aldrei dreymt um að þættirnir myndu njóta jafnmikilla vinsælda og raun ber vitni. „Við náðum að fylgja þessum straumum og stefnum sem komu í kjölfarið á Office og Curb Your Enthusiasm þar sem áhorfandinn veit ekki hvort hann er að horfa á heimildarmynd eða leikið efni.“ Iben bætir því við að ekki megi heldur gleyma þessum samnorræna tón sem skín í gegn. „Við höfum svo mikið af hefðum og ritúölum sem þættirnir skora aðeins á hólm; hvernig við eigum að haga okkur um jólin og á börum. Allir eiga að vera eins en mannfólkið er nú ekki þannig.“

Leikkonan bendir jafnframt á að þættirnir séu umfram allt sammanneskjulegir; þeir fáist við aðstæður sem allir geti lent í eða hafi lent í. „Lífið er fullt af pínlegum aðstæðum og það er það sem þættirnir ganga út á; þetta pínlega í hversdagslega lífinu og hversu reiðubúin við erum að ljúga okkur út úr þeim aðstæðum eða koma sökinni yfir á einhvern annan.“ Og Iben lýsir Frank, aðalpersónunni í Klovn, sem nútímaútgáfu af Emil í Kattholti. „Hann vill vel, hann hefur mjög sterka réttlætiskennd. Og hann vill alltaf hjálpa til og gera sitt. Vandamálið er bara að þetta mistekst yfirleitt hjá honum og endar með ósköpum. Og Frank endar yfirleitt úti í skúr að tálga.“