Litla-Hraun vagga matjurtaræktar á Suðurlandi

„Ég er smiður og þetta byrjaði allt með því að ég var að smíða kassana utan um kálið og svoleiðis. Þá kviknaði áhuginn á þessu," segir Garðar Garðarsson, sem afplánar fimm ára dóm á Litla-Hrauni og mun stunda garðyrkjunám við Landbúnaðarháskólann á Reykjum af kostgæfni samhliða því.

Garðar er 43 ára gamall og á að baki nokkra óreglu. Hann segist hafa öðlast aukinn áhuga á lífinu þegar honum fæddist sonur fyrir sjö árum. Þá hélt hann sig á beinu brautinni í fimm ár. „Svo datt ég aðeins í það og þá fór allt í vitleysu, ég var kominn með fyrirtæki og allt saman en það fór allt. Ég fékk fimm ár og nú tek ég það bara út og sinni smíðunum og garðyrkjunni á meðan. Eftir þetta eru mér allir vegir færir," segir Garðar sem hefur afplánað tvö ár.

Garðyrkjunám á háskólastigi

Garðar hóf námið við Landbúnaðarháskólann að undirlagi og fyrir áeggjan Margrétar Frímannsdóttur, forstöðumanns Litla-Hrauns, og Auðar I. Ottesen, ritstjóra Sumarhússins og garðsins sem Vísir ræddi við í gær. Námið sem Garðar leggur stund á er garðyrkjunám á háskólastigi og hann gerir ráð fyrir því að hann muni sinna hvoru tveggja, garðyrkjunni og smíðinni, í framtíðinni. Þrisvar á önn dvelur Garðar í fimm daga á Reykjum í verklegu námi en dvelur á Litla-Hrauni á næturnar.

Hann er ómyrkur í máli þegar talið berst að breytingunum á Hraunsvistinni. „Hún [Margrét] er að breyta miklu. Þetta var náttúrulega refsivist og gekk allt út á að refsa mönnum hérna. Menn voru kannski dálítið meira refsiglaðir en annað og héldu að það væri að virka að refsa mönnum og koma þeim út í lífið. En það er bara ekki svoleiðis, það er öfugt," segir Garðar að skilnaði.

Menntagyðjan dvelur á Hrauninu

Margrét Frímannsdóttir forstöðumaður segir hlut menntunar heldur betur hafa aukist í fangelsinu hin síðari ár. „Fangelsismálastofnun afgreiðir svona beiðnir. Það eru fjórir í fjarnámi hjá okkur, tveir á Bifröst og einn sem stundar háskólatengt fjarnám í Reykjavík. Að auki skráðu yfir 30 sig í nám í Fjölbrautaskóla Suðurlands í haust," útskýrir hún. Sá böggull fylgir þó skammrifi að sá grunnur sem fangarnir hafa er mjög mismunandi og nokkuð um sértæka námsörðugleika að sögn Margrétar. Því hafi sumir flosnað upp úr námi en fangar stundi þó mun meira nám nú en áður.

„Samningur milli dómsmála- og menntamálaráðuneytis frá því í janúar um að Fjölbrautaskóli Suðurlands yrði miðstöð náms í fangelsum landsins var mikið happ og þetta gengur mjög vel," segir Margrét. Við erum hér með svokallaðan meðferðargang þar sem við erum með fasta fangaverði og auk þess verkefnaráðinn einstakling, Pál Einarsson, sem hefur reynslu úr fangelsum erlendis og er að setja rammann utan um starfið á meðferðarganginum," segir Margrét enn fremur og bætir því við að einnig hafi verið hleypt af stokkunum svonefndum edrúgangi þar sem þeir dvelja sem bíða þess að komast á meðferðarganginn. Þá eru AA-samtökin að sögn Margrétar með öflugt starf á Litla-Hrauni.

Samstarfið við Pál Winkel gott

Margrét liggur ekki á skoðunum sínum um gott samstarf við Fangelsismálastofnun og nefnir þar sérstaklega forstjórann, Pál Egil Winkel: „Það er svo gott að starfa með honum Páli. Hann hefur sýnt skólahaldi hér mikinn áhuga ásamt Erlendi Baldurssyni sem sér um skólamálin innan Fangelsismálastofnunar," segir Margrét og er svo rokin út á svæði að sinna því sem hún kallar strákana sína.