Íslendingar verja mestu til menntastofnana innan OECD

Ísland er í efsta sæti meðal OECD-ríkja sem verja mestu til menntastofnana samkvæmt nýju riti sem Efnahags- og framfarastofnunin hefur gefið út.

Útgjöld Íslendinga námu átta prósentum af vergri landsframleiðslu árið 2005 en að meðaltali vörðu OECD-ríkin 6,1 prósentum af vergri landsframleiðslu til menntastofnana. Útgjöld til menntastofnana jukust í öllum OECD-löndunum frá 1995 til 2005 og að meðaltali um 19 prósent frá 2000 til 2005.

Í ritinu kemur enn fremur fram að útgjöld til allra skólastiga á Íslandi aukist um 61 prósent á föstu verðlagi og er það mesta aukning innan OECD á þessu tímabili. Útgjöld til grunn- og framhaldsskóla jukust um 40 prósent og til háskóla um 77 prósent. Á sama tíma hefur þjóðarframleiðsla aukist um 23 prósent.

Gríðarleg fjölgun í háskólum á tíu árum

Tölur OECD sýna enn fremur að mikil fjölgun hafi orðið í háskólum. Árið 1995 sóttu að meðaltali 37 prósent fólks á háskólaaldri í OECD-löndunum háskóla en nú er hlutfallið 57 prósent að meðaltali. „OECD segir að fleiri telji að kostnaði við menntun skuli skipt á milli opinberra aðila og einkaaðila, a.m.k. á háskólastigi, þar sem bæði einkaaðilar og opinberir aðilar njóti ávinningsins af háskólamenntun.

Að sögn OECD hafa mörg Evrópulönd ekki aukið opinber útgjöld til háskóla í takt við fjölgun nemenda, með þeim afleiðingum að útgjöld á nemanda eru að meðaltali meira en tvöfalt hærri í Bandaríkjunum en í Evrópu. Sum löndin heimili háskólum ekki að innheimta skólagjöld og því aukist fjárhagsvandi háskólanna. Það muni hugsanlega leiða til þess að gæði námsins minnki, sérstaklega ef háskólanemendum heldur áfram að fjölga. Ríkisstjórnir landanna standi því frammi fyrir erfiðum ákvörðunum um fjármögnun háskólamenntunar," segir í skýrslunni sem vitnað er til á heimasíðu Hagstofunnar.

Útskriftarhlutfall úr háskólum hæst hér á landi

Samantektin sýnir enn fremur að nærri 85 prósent unglinga á aldrinum 15-19 ára stunda nám hér á landi en meðaltalið í OECD er tæp 82 prósent. Í aldurshópnum 20-29 ára eru svo 37,2 prósent Íslendinga í námi en eingöngu í Finnlandi og Danmörku stunda fleiri nám á þessum aldri. Þá eru 60 prósent nýnema á háskólastigi hér á landi konur, en meðaltal OECD-landanna er 54 prósent.

Á Íslandi er nettó útskriftarhlutfall í háskólanámi það hæsta sem gerist í OECD-löndunum. Nettó útskriftarhlutfall fyrir fyrstu háskólagráðu úr fræðilegu háskólanámi er nærri 63 prósent en meðaltal OECD-ríkja er rúm 37 prósent. Útskriftarhlutfallið á Íslandi er 86,5 prósent hjá konum og 40,2 prósent hjá körlum. Hvergi í OECD-ríkjunum er meiri munur á útskriftarhlutfalli karla og kvenna.