Hakvæmast að stöðva þorskveiðar

Samkvæmt mati Hagfræðistofnunar er það besta leiðin til að byggja upp þorskstofninn að stöðva veiðar alveg í nokkur ár. Heildarniðurstaða stofnunarinnar styður tillögur Hafró um stórfelldan samdrátt í þorskveiðum. Hagfræðistofnun metur áhrif þess að 250-550 smaár útgerðir leggi upp laupana.

Tölfræðilegar keyrslur Hagfræðisstofnunar byggjast á nokkurrri einfölldun - töluvert einfalldari grunni en Hafró byggir sína útreikninga á. Að hluta voru þessir útreikningar gerðir áður en Hafró birti sína kolsvörtu matsskýrslu, samkvæmt Sveini Agnarssyni einum höfundi skýrslunnar. Það gerir það að verkum að nokkuð erfitt er að meta niðurstöðurnar til samræmis við veiðiráðgjöf Hafró.

Þó sést að það tekur skemmri tíma að byggja upp þorskstofninn þannig að hann skili af sér 300 þúsund tonnum á ári ef farið er að tillögum Hafró en ef veitt er mikið umfram það. Þá er metin áhætta á stofnhruni og má lesa úr gögnum Hagfræðistofnunar að 25% líkur eru á slíkum hörmungum ef veidd eru 175 þúsund tonn af þorski. Einnig má lesa úr tölfræðireikningum stofnunarinnar að ef veidd eru 30% af veiðistofni (en núverandi aflaregla hefur miðað við 25%) eru nánast 100% - eða algerar - líkur á að þorskstofninn hrynji.

Hagfræðistofnun gefur sér einnig þær forsendur að smærri útgerðum muni fækka verulega ef þorskafli verður dregin saman. Reiknar hún út áhrif þess að allt frá 250 til 550 litlar útgerðir muni leggja upp laupana og selja kvóta sinn stærstu útgerðunum. 550 smæstu útgerðirnar eiga í dag tæplega 7 prósent af kvótanum. Að sögn Sveins eru þetta einungis ágiskuð viðmið sem þarna er unnið með. Þetta mun hafa jöfn áhrif yfir línuna þegar einstakir landshlutar eru skoðaðir. Aftur á móti yrði samdráttur þorskveiða alvarlegastur fyrir vestfirði í heild enda svæðið mjög háð sjávarútvegi. Ríflega 40 prósent tekna á vestfjörðum eru frá sjávarútvegi en hlutfallið er 17 - 27 prósent í öðrum landshlutum - að höfuðborgarsvæðinu undanskyldu.