Virkjunarleyfi verða framseljanleg

Virkjunarleyfi verða framseljanleg, ef frumvarp iðnaðarráðherra um rannsóknir og nýtingu á auðlindum í jörðu, verður að lögum. Það er þó háð sérstöku leyfi. Samkvæmt frumvarpinu fá þau fyrirtæki, sem afla sér leyfis til rannsókna, sjálfkrafa nýtingarleyfi en þar eru milljarðahagsmunir í húfi.

Eitt fyrirtækjanna sem bíður við dyrnar er að stórum hluta í eigu Kaupfélags Skagfirðinga, þar sem Þórólfur Gíslason, fyrrverandi leiðtogi S-hópsins ræður ríkjum.

Þórólfur Gíslason sem fór fyrir S hópnum sem keypti Búnaðarbankann á sínum tíma, er einn aðalmaðurinn í félaginu Héraðsvötnum ehf, ásamt Stefáni Guðmundssyni fyrrverandi alþingismanni Framsóknarflokksins, en Héraðsvötn hafa sótt um rannsóknarleyfi vegna virkjana í eystri og vestari jökulsám í Skagafirði.

Héraðsvötn ehf er í eigu Rarik og félagsins Norðlensk orka en Kaupfélag Skagfirðinga á tæp áttatíu prósent í því félagi. Þórólfur Gíslason er framkvæmdastjóri Kaupfélags Skagfirðinga og Stefán Guðmundsson stjórnarformaður kaupfélagsins eru í stjórn Héraðsvatna.

Einn stærsti virkjunarkostur í Skagafirði er Skatastaðavirkjun skammt norðan Hofsjökuls en hún yrði 180 megavött, fimmfalt stærri en Villinganesvirkjun sem fór í gegnum mat á umhverfisáhrifum en sveitarfélagið hafnaði. Til samanburðar er Kárahnjúkavirkjun sem er um sjöhundruð megavött.

Landsvirkjun sækist einnig eftir leyfi til að rannsaka jökulárnar í Skagafirði og gæti því reynst skeinuhættur keppinautur Héraðsvatna. En eftir að frumvarpið sem fyrst var kynnt til sögunnar í fyrravetur, var lagt fram nú, hafði sú breyting verið gerð að nú er heimilt að veita fleiri en einn fengið sameiginlegt rannsóknarleyfi.

Jón Bjarnason þingmaður vinstri grænna segir að gróflega áætlað sé verðmæti rannsóknar og nýtingarleyfis vegna virkjana í Skagafirði geti hlaupið á milljörðum.

"Þá eru komnir aðilar sem slá í raun eign sinni á vatnasvæði og lífríki þessara svæða um tiltekinn tíma, geta selt það og gert nánast hvað sem þeir vilja við það," segir Jón sem segir að þegar fjármagnið sé annars vegar sé nei aldrei tekið gilt.