Mannkynið lærði mikið af stríðinu

Þess er minnst víða í Evrópu í dag að 60 ár eru liðin frá uppgjöf nasista og lokum seinna stríðs í Evrópu. Halldór Ásgrímsson forsætisráðherra, sem tekur þátt í hátíðahöldum í Moskvu, telur að mannkynið hafi, þrátt fyrir allt, lært mikið af hildarleiknum.  Mikil hátíðarhöld fara fram í Frakklandi, Bretlandi og Þýskalandi í dag. Af því tilefni var 30 kílómetra löng keðja fólks, sem hélt á friðarkerti, mynduð í Berlín til þess að minnast stríðslokanna. Keðjan náði frá vesturhluta Berlínar til Brandenborgarhliðsins og alla leið inn í austurhluta borgarinnar. Sérstök hátíðarguðsþjónusta fer svo fram við Brandenborgarhliðið í dag. Mikil öryggisgæsla er í Berlín og hefur óeirðalögregla umkringt svæði þar sem nýnasistar halda sig í austurhluta borgarinnar af ótta við að til átaka komi. Nýnasistar hafa skipulagt sérstaka göngu undir yfirskriftinni „60 ár af lygi um frelsun Þýskalands“ og hafa andfasistar hótað að trufla gönguna. Stríðslokanna verður minnst í Moskvu á morgun. Þangað koma leiðtogar og fulltrúar meira en fimmtíu ríkja og meðal þeirra verður Halldór Ásgrímsson forsætisráðherra. Þrátt fyrir að vopnuðum átökum manna hafi ekki verið útrýmt telur Halldór að mannkynið hafi mikið lært af heimsstyrjöldinni síðari. Sú staðreynd að þessar þjóðir komi saman á þessum degi sýni að menn vilji friðsamlega sambúð. „Það má segja að samvinna Evrópu hafi orðið til upp úr því, þ.e. Evrópusambandið, því alltaf þegar sambandið er nefnt þá tala menn um að það sé mjög mikilvægt til að viðhalda friði,“ segir Halldór sem staddur er í Stokkhólmi á leiðinni til Moskvu. Halldór segir að ekki síst sé eðlilegt að minnast framlags Íslendinga í stríðinu. Þjóðin hafi lagt til land og hafsvæðið í umhverfis landið sem skipti mjög miklu máli í sambandi við stríðið, birgðaflutningarnir til Múrmansk hafi t.a.m. farið um Ísland. Þá sé það staðreynd að margir Íslendingar hafi týnt lífi í hildarleiknum, sérstaklega sjómenn sem siglu með fisk til Evrópu. „Það er oft sagt að blóðtaka okkar hafi verið álíka mikil hlutfallslega,“ segir Halldór. Hann vill einnig minnast þess að þrátt fyrir að nasiminn hafi verið sigraður á þessum degi fyrir 60 árum þá hafi önnur barátta hafist sem var kalda stríðið þar sem ýmsar þjóðir misstu nánast sjálfstæði sitt, þ.á m. Eystrasaltsríkin.  George Bush, forseti Bandaríkjanna, verður einnig viðstaddur hátíðarhöldin í Moskvu. Hann tók þátt í minningarathöfn í Amsterdam nú fyrir hádegi um þá hollensku hermenn sem féllu í síðari heimstyrjöldinni. Bush sagði að þennan dag árið 1945 hefði unnist mikill frelsisigur í Evrópu og hann þakkaði Hollendingum fyrir að votta Bandaríkjamönnum, sem aldrei sneru heim til sín eftir stríðið, virðingu sína. 61 þjóð dróst inn í hildarleikinn sem kostaði 55 milljónir manna lífið.