Sætir gagnrýni þróunarríkja

Fulltrúi Íslands í Alþjóðaviðskiptastofnuninni, WTO, Stefán Haukur Jóhannesson, hefur sætt opinberri gagnrýni viðskiptaráðherra þróunarríkjanna fyrir að hafa haft að engu áhyggjur þeirra af afleiðingum þess að alþjóðlegum tollareglum verði breytt á þann hátt sem lagt er til. Alþjóðlegar stofnanir hafa tekið undir gagnrýnina og segja að ákvörðun Stefáns Hauks, að taka ekki til greina athugasemdir fulltrúa þróunarríkjanna, geti staðið í vegi fyrir frekari framþróun í fátækustu ríkjum heims. Stefán Haukur er formaður NAMA, samninganefndar á vegum WTO um vöruviðskipti ótengdum landbúnaði. Nefndin skilaði nýlega áliti til framkvæmdarstjórnar WTO varðandi niðurskurð á tollum á vörum. Óánægja fulltrúa þróunarríkjanna felst í því að formaðurinn hafi algjörlega horft fram hjá ábendingum þeirra og að þær hafi ekki verið bókaðar í álitinu með niðurstöðum úr viðræðum nefndarmanna um málið. Fimm alþjóðastofnanir sendu skriflega kvörtun til framkvæmdastjóra WTO, auk þess til fulltrúa allra ríkja. Þar kemur fram að ákvörðun Stefáns Hauks, að hundsa ábendingar vanþróuðu ríkjanna, "sé hvorki þolanleg né verði látin óátalin." Fulltrúarnir segja að taka þurfi tillit til þess hvaða áhrif niðurskurður tolla hafi á þróunarríkin. Hin efnaðri ríki, svo sem Bandaríkin Evrópuríki og Japan hafa lagt á það mikla áherslu að tollar verði afnumdir fyrir 2020. Þróunarríkin halda því fram að með því að skera niður tolla þróunarríkjanna jafnhart og jafnmikið og efnaðri ríkja, bitni það mun harðar á þeim því tollarnir séu hærri og verði niðurskurðurinn því hlutfallslega meiri. Stefán Haukur sagði í samtali við Fréttablaðið að gagnrýnin hefði byggst á misskilningi og það sé nú almennt viðurkennt. Samningaviðræður haldi nú áfram og vonast sé til að niðurstöður náist í næstu viku. "Það eru búnar að vera mjög stífar viðræður í gangi enda ólíkir hagsmunir hinna 147 aðildarríkja. Ég lagði textann fram sem drög að innleggi í heildartexta sem verið var að vinna. Í bréfi sem ég lét fylgja með útskýrði ég að textinn væri ósamþykktur og ekki endanlegur. Þegar þeir sem fyrir gagnrýninni stóðu voru látnir vita af þessu bréfi róaðist málið og tekið var til greina að ég hefði ekki einfaldlega vaðið áfram," segir Stefán.