Stefnuleysi í málefnum háskóla

Gerðar eru ýmsar athugasemdir við stefnuleysi í málefnum háskóla hérlendis í nýrri skýrslu sem Ríkisendurskoðun hefur látið frá sér fara um námsframboð og nemendafjölda við íslenska háskóla.. Skýrsluhöfundar undrast að í jafn mikilvægum og fjárfrekum málaflokki sé engin áþreifanleg heildarstefna en útgjöld ríkisins vegna háskóla nemur um ellefu milljörðum á ári. Slík stefnumörkun væri eðlileg og hefur fyrir löngu verið hrundið í framkvæmd í helstu nágrannaríkjum. Í skýrslunni er farið ítarlega í saumana á háskólakerfinu og það borið saman við svipuð kerfi í löndum á borð við Bretlandi, Hollandi og í Noregi. Bent er á að hluti vandans hér á landi sé sá að þróun háskólastigsins og sú mikla fjölgun umsækjenda í íslenska háskóla hafi komið yfirvöldum í opna skjöldu og verið mun hraðari en ráð var fyrir gert. Það hafi leitt af sér ýmis álitamál er varða fjármögnun, rekstrarform og þær kröfur sem gerðar eru til háskóla og einstakra námsbrauta innan þeirra. Sá rammi sem stjórnvöld settu háskólum árið 1999 um þann fjölda nemenda sem greitt yrði fyrir reyndist ekki það stjórntæki sem vonast var eftir þar sem eftirspurn eftir námi fór langt umfram áætlanir. Í skýrslu sinni kemur Ríkisendurskoðun með nokkrar tillögur um leiðir til úrbóta á núverandi kerfi. Fyrst og fremst sé nauðsyn að móta skýra stefnu til framtíðar og skilgreina öll markmið. Þannig yrði auðveldara að auka eftirlit með gæðum alls náms til langframa. Einnig er talið vænlegt að sameina allt nám á háskólastigi undir eitt ráðuneyti. Þannig yrði tryggt að sömu reglur og kröfur giltu um alla háskóla og ennfremur að öll sérfræðiþekking yrði á einum og sama staðnum. Talið er rétt að skoða hvort gera skuli formlegan greinarmun á háskólum hérlendis eins og tíðkast víða erlendis. Kröfur til skólanna og fjárveiting tæki þá mið af þeirri flokkun. Ríkisendurskoðun vill jafnframt láta kanna hvort vænlegt sé að árangurstengja fjárveitingar þannig að bæði væri tekið mið af árangri nemenda og skólans sjálfs.