Mæla með skerðingu heildarafla

Nefnd um langtímanýtingu fiskistofna telur að skerða verði heildarafla um þrjú prósent í aflareglum og koma í veg fyrir að raunafli fari framúr leyfðum heildarafla. Tillögurnar hafa þegar verið teknar í framkvæmd að hluta til. Ofmat á þorskstofninum við Ísland og umframafli miðað við leyfðan heildarafla hefur gert að verkum að raunafli er um 20 prósent meiri en aflareglur frá árinu 1996 gera ráð fyrir. Þetta kemur fram í skýrslu nefndar um langtímanýtingu fiskistofna. Friðrik Már Baldursson, formaður nefndarinnar, segir að síðastliðna tvo áratugi hafi gætt tilhneigingar til ofmats upp á tíu prósent að jafnaði, við mat á stærð þorskstofnins. Heildarafli af veiðistofni sé því ekki 25 prósent eins og gert var ráð fyrir heldur 27,5 prósent. Þegar við bætist umframafli miðað við leyfðan heildarafla hafi raunafli verið tæplega þrjátíu prósent. Í niðurstöðum nefndarinnar kemur fram að brýnt sé að leiðrétta þessar skekkjur þannig að raunverulegur afli verði í samræmi við nýtingarstefnu. Telur nefndin að regla sem miðar við 22 prósent heildarafla af veiðistofni, eins og tillögur um aflareglur frá 1994 gerðu ráð fyrir, sé fýsileg hvað varðar afkomu, stöðugleika og vöxt þorskstofnins. Ef sjávarútvegsráðherra myndi taka þessa reglu óbreytta upp myndi það hafa talsverða skerðingu í för með sér, eða allt að því tíu prósent niðurskurð á heildarafla þorsks. Nefndin telur þó hugsanlegt að bíða með að koma 22 prósent reglunni í framkvæmd þar til ekki þurfi að draga úr veiðum, þó henni sé komið á Þá þarf fyrst og fremst að taka á ofmati þorskstofnsins og draga úr framúrkeyrslu. Friðrik Már telur að það þurfi ekki endilega að bíða lengi eftir að svo yrði. "Ef ofmatið er lagfært og þorskstofninn myndi mælast tíu prósent meiri á næsta ári miðað við árið áður, væri hægt að innleiða 22 prósent regluna án þess að draga úr veiðum." Sóknardagakerfinu er að mestu kennt um umframafla miðað við leyfileg mörk og bæði Friðrik og Árni Mathiesen, sjávarútvegsráðherra, telja að með afnámi sóknardagakerfisins sé búið að stuðla að því að raunafli og nytjastefna fari saman. Það sé því þegar búið að innleiða tillögur nefndarinnar að hluta til. Árni hefur ekki tekið afstöðu til álits nefndarinnar að öðru leyti enn sem komið er.