Gróðurhúsaáhrifin góð fyrir sjávarútveginn

Hlýnun jarðar mun hafa jákvæð áhrif á sjávarútveg og landsframleiðslu á Íslandi en áhrifin verða þó ekki stórvægileg. Mikilvægir fiskstofnar munu styrkjast en aðrir munu veikjast. Þetta segir Ragnar Árnason, prófessor við Háskóla Íslands, en hann telur að í ljósi þessa sé aðild Íslands að Kyoto-bókuninni óskynsamleg. Jákvæð áhrifRagnar Árnason, prófessor við viðskipta- og hagfræðideild Háskóla Íslands, hefur rannsakað hvaða áhrif hlýnun jarðar hefur á sjávarútveg og landsframleiðslu á Íslandi og byggir hann niðurstöður sínar á nýjustu spám um hitnun jarðar, rannsóknum hafstraumafræðinga svo og þjóðhagslíkönum sem viðskipta- og hagfræðideildin styðst við. Flestar rannsóknir benda til þess að á þessari öld muni hitastig á jörðinni hækka um eina til sex gráður og er búist við að á norðurslóðum verði hækkunin nálægt efri mörkunum. Því má gera ráð fyrir að sjávarútvegur verði fyrir einhverjum áhrifum af þessum breytingum. "Mínar niðurstöður benda til þess að þessi áhrif hafi ekki stórvægileg áhrif á sjávarútveg. Það er mun líklegra að þau verði jákvæð fremur en neikvæð vegna þess að ýmsir fiskstofnar munu hagnast á þessu þótt aðrir veikist að líkindum," segir Ragnar sem telur að stofnar mikilvægra tegunda eins og þorsks, ýsu og síldar gætu stækkað um tíu til tuttugu prósent. Hins vegar má reikna með að hlýnunin muni hafa neikvæð áhrif á rækju-, loðnu- og gráðlúðustofnana hér við land þar sem þessir fiskar lifa í kaldari sjó. 800 milljónir króna á ári.Enda þótt mikilvægir stofnar kunni að styrkjast vegna hlýnunarinnar segir Ragnar að kálið sé ekki sopið þótt í ausuna sé komið. "Málið er að ef að líkum lætur þá dreifist þetta yfir langan tíma þar sem hitnunin er hægfara. Þjóðhagslegu áhrifin sem stafa af þessu verða svo lítil árlega að það er varla hægt að taka eftir þeim. Við erum kannski að tala um að þjóðarframleiðslan aukist um 0,1-0,2 prósent á ári, sem gera um það bil 800 milljónir króna," segir Ragnar og bætir við að óvissuþættir séu auk þess margir. Þótt jörðin hlýni í heild sinni þá gæti loftslag á norðurslóðum kólnað vegna minnkandi sjávarseltu sem gæti raskað jafnvægi Golfstraumsins. Ragnar viðurkennir að þetta gæti orðið raunin og áhrifin á sjávarútveginn þar með orðið neikvæð. "Niðurstaðan er samt eftir sem áður sú sama, þessi neikvæðu áhrif verða væntanlega ekki merkjanleg frá ári til árs. Nema það er eitt tilfelli sem er hugsanlegt, það er að hlutirnir gerist mjög snöggt, að það verði stórkostlegt ris í einhverjum fiskistofnum á skömmum tíma eða stórkostlegt hrun." Áhrifin þegar farin að sjástAð mati Ragnars er þegar farið að örla á breytingum í þessa átt. "Við erum farin að sjá rækjuna dragast saman en ýsa og þorskur eru á hinn bóginn farin að veiðast á hafsvæðum sem áður voru of köld, eins og við Grænland," segir hann og býst við að þessir stofnar muni ganga til baka í íslenska fiskveiðilögsögu til hrygningar. Þrátt fyrir að að sjávarafli gæti aukist um tuttugu prósent telur Ragnar að aðrir þættir hafi meira að segja fyrir uppbyggingu þorskstofnsins. "Það er verið að byggja stofninn upp, til dæmis með litlum heildarkvóta, og þau áhrif eru miklu meiri en hitnun jarðar. Við erum að reikna með þorskafla í framtíðinni upp á 300-340 þúsund tonn á ári, hvort sem hitnun jarðar verður eða ekki. "Ef hlýnar þá mun aukningin verða enn meiri, kannski fimmtíu þúsund tonn á ári." Kyoto-bókunin óskynsamlegÁ hvorn veginn sem þau verða virðast áhrif hlýnunar jarðar á íslenskan sjávarútveg ekki ætla að verða stórvægileg. Hagvöxtur er hér að jafnaði um þrjú prósent og aukning eða minnkun á ári vegna áhrifanna verða í hæsta lagi 0,2 prósent, sem er talsvert innan skekkjumarka á mælingum á þjóðarframleiðslu. Því hlýtur sú spurning að vakna hvort ekki sé óskynsamlegt í efnahagslegu tilliti fyrir Íslendinga að vera aðilar að Kyoto-bókuninni. "Fyrst líkur eru á að hitnun jarðar sé frekar jákvæð en hitt, bæði fyrir sjávarútveg og landbúnað, þá er eiginlega út í hött, að því er manni finnst, að við tökum á okkur einhverjar byrðar hér á Íslandi til að reyna að freista þess að draga úr hlýnuninni, nema ef vera skyldi ef hlýnunin dragi verulega úr landsframleiðslu annarra landa sem hefur áhrif á okkur líka í gegnum utanríkisviðskipti okkar" segir Ragnar og bætir því við að allt sem við gerum á Íslandi sé svo lítið í sniðum að það taki enginn eftir því hvort eð er. Ragnar flytur erindi um þessi efni í dag í stofu 101 í Odda og hefst málstofan klukkan 12.15. Hún er öllum opin.