35 millljarðar í undanskot

Starfshópur sem kannaði umfang skattsvika hérlendis telur að tekjutap ríkis og sveitarfélaga nemi allt að þrjátíu og fimm milljörðum á ári. Sú starfsemi sem mest er hætt við undanskotum er byggingastarfsemi og mannvirkjagerð, veitingarekstur og hverskyns persónuleg þjónusta. Geir Harde fjármálaráðherra skipaði nefndina í framhaldi af ályktun Alþingis um að gera bæri úttekt á umfangi skattsvika og svartri atvinnustarfsemi. Niðurstaðan er sú að skattsvikin nemi 8,5-11,5% af heildarskattekjum þjóðarinnar eða um 25 til 35 milljörðum. Nefndin kemst að þeirri niðurstöðu að skattsvik í formi vamframtalinna tekna hafi minnkað og skil á virðisaukaskatti færst til betri vegar. Skipulögð skattsvik hafi hinsvegar aukist að mati nefndarinnar og nýjar aðferðir til skattsvika hafi bæst við þær sem fyrir eru, einkum í gegnum erlend samskipti. Ástæður svikanna eru margvíslegar að mati nefndarinnar, en meðal annars er sagt að breytt atvinnuumhverfi og aukin ráðgjöf um hvernig skjóta megi undan skatti, hafi orðið til þess að skattsvik hafi færst í vöxt. Nefndin leggur til að lögum verði breytt í því skyni að koma í veg fyrir að skattalöggjöfin sé brotin með því að íslenskir framteljendur geti nýtt sér skattaparadísir hvers konar og ríki þar sem skattar eru lágir til að koma sér undan því að greiða skatta. Þá þurfa skattayfirvöld að hafa greiðari aðgang að upplýsingum, efla þarf skattaeftirlit og skattarannsóknir og bæta starfsskilyrði skattayfirvalda. Þá vill nefndin að ábyrgð svokallaðra ráðgjafa sem standi að vafasamri eða óábyrgri ráðgjöf í skattamálum, rangfræðu bókhaldi eða rangri framtalsgerð verði aukin, og eins persónuleg ábyrgð eigenda og forsvarsmanna fyrirtækja vegna skattalagabrota fyrirtækjanna verði skýrð.