Mátti ganga lengra í þágu skuldaranna

Lög frá síðasta þingi sem leyfa skuldurum með tvær eignir að losna við aðra eignina og færa umframskuldir yfir á hina voru samin með hagsmuni bankanna að leiðarljósi, að mati Lilju Mósesdóttur, þingmanns VG, en hún hefur talað fyrir lyklafrumvarpi svokölluðu, þar sem skuldurum er leyft að skila eign sinni með skuldunum.

Samþykktu lögin leyfa hins vegar að skuldir af einni eign séu færðar yfir á aðra, sú fyrrnefnda fer í hendur lánardrottna. Umboðsmaður skuldara, Ásta Sigrún Helgadóttir, segir að hún muni koma með ábendingar ef rétt reynist að nýju lögin dugi ekki til.

„Auðvitað hefði verið betra, hefði það verið hægt, að ganga lengra, en þetta er fyrsta löggjöfin og það hefur ekki reynt á þetta ennþá. Það er auðvitað hugsanlegt að endurskoða þetta þegar þar að kemur,“ segir hún. Frumvarpið hafi tekið breytingum í meðförum þingsins: „Þetta var bara pólitísk ákvörðun,“ segir Ásta Sigrún.

Lögin umræddu eru hugsuð til hagsbóta fyrir þá sem voru búnir að festa kaup á íbúð þegar húsnæðismarkaðurinn kólnaði, en höfðu ekki selt gömlu íbúðina sína. En Lilja minnir á að skuldarinn fær engar afskriftir. Bankinn geti hins vegar fengið ódýra íbúð og selt hana aftur síðar meir með hagnaði.

„Það er bara bankinn sem getur hagnast á þessu. Í upprunalega lyklafrumvarpinu var það skuldarinn sem gat hagnast,“ segir hún.

Lilja segir að Alþingi hafi því miður engin ráð til að bæta réttarstöðu skuldara aftur í tímann. Annað gildi þegar bæta þurfi stöðu fjármálastofn-ana, eða skerða kjör launþega:

„Við settum til dæmis lög um að laun forstjóra í ríkisgeiranum yrðu lægri en laun forsætisráðherra. Þá þurfti að að taka upp samninga við ríkisstarfsmenn. Besta dæmið er samt fræg bráðabirgðalög Ólafs Ragnars og Steingríms J. Sigfússonar frá tíunda áratugnum þegar gerðir voru kjarasamningar sem áttu að gera laun háskólamenntaðra ríkisstarfsmanna sambærileg við laun í einkageiranum. Þá voru sett bráðabirgðalög sem tóku þetta úr gildi og virkuðu þannig aftur í tímann,“ segir Lilja.

klemens@frettabladid.is