Hundrað milljónir á dag í útgjöld

Útgjöld ríkisins vegna almannatrygginga eru nú hundrað milljónir á dag og hafa tvöfaldast á síðustu sjö árum. Innan almannatrygginga eru ellilífeyrir, örorkubætur og bætur vegna félagslegrar aðstoðar, þar sem heimilisbætur eru stærsti liðurinn. Öryrkjum hefur fjölgað um helming á tímabilinu og eru nú um 12 þúsund en í hverri viku bætast við tíu nýir öryrkjar. Jón Kristjánsson heilbrigðisráðherra segir ástæðu til að hafa áhyggjur af þessari þróun. "Við höfum þegar sett í gang vinnu við að greina orsakirnar fyrir þessari miklu fjölgun öryrkja. Meðal annars hefur því verið haldið fram að atvinnulífið sé harðara en áður og þeir sem séu atvinnulausir fari nú frekar á örorkubætur en atvinnuleysisbætur. Ef það er satt er þróunin ískyggileg," segir Jón. Hann segir að einnig verði matskerfi örorku kannað og hvort ástæða sé til að endurskoða það. Þá segir hann að fjölgun öryrkja vegna geðfötlunar hafi einnig verið nefnd en það verði sömuleiðis athugað. Jón býst við því að fjölgunin haldi áfram. "Fjölgunin var rúm sjö prósent á síðasta ári, sem er mjög mikil. Við höfum þó ekki séð fyrir endann á þessari þróun," segir Jón. Hann viðurkennir að bregðast hefði þurft við vandanum fyrr. "Við höfum verið að vonast til að þetta væri einhver toppur sem leitaði jafnvægis aftur. Það er þó ekki útlit fyrir að svo gerist og þurfum við því að leggjast yfir þetta," segir hann. Baldur Guðlaugsson, ráðuneytisstjóri fjármálaráðuneytisins, segir að ástæðan fyrir tvöföldun á útgjöldum til almannatrygginga sé ekki aðeins fjölgun bótaþega, heldur einnig hækkun bótafjárhæða. Aðspurður segir hann gert ráð fyrir hóflegri hækkun á útgjöldum til þessa málaflokks í fjárlögum næsta árs.