Skattbyrði millitekjuhópa gæti orðið meiri

Hækki laun allra hópa um meira en fjögur prósent í yfirstandandi kjarasamningum, um leið og kynntar yrðu til sögunnar skattkerfisbreytingar með hækkuðum persónuafslætti sem færi stiglækkandi með auknum tekjum, þá myndu ráðstöfunartekjur allra hópa aukast.

Þetta kemur fram í umfjöllun efnahagsritsins Vísbendingar um eina mögulega útfærslu slíkra skattkerfisbreytinga.

Í dæminu er gert ráð fyrir að skattleysismörk verði færð upp í 160 þúsund krónur á mánuði, skattprósentur yrðu óbreyttar frá því sem nú er, en persónuafslátturinn yrði breytilegur eftir tekjum.

„Hækkun persónuafsláttar er mjög dýr aðgerð. Þess vegna hefur sú hugmynd verið sett fram að breyta afslættinum þannig að hann fari stiglækkandi með tekjum,“ segir í Vísbendingu. Lágtekjufólk myndi njóta hans að fullu, en hátekjufólk fengi engan persónuafslátt. „Með þessu móti fer breyting á afslættinum ekki til þeirra sem hæst hafa launin.“

Gert er ráð fyrir að fyrir tekjur undir 309.140 krónum verði persónuafslátturinn 59.680 krónur, sem samsvari 160 þúsund króna skattleysismörkum. „Afslátturinn fari svo jafnt lækkandi niður í núll við 1.200 þúsund krónur.“

Áhrifin eru sögð þau að skattar þeirra sem lægst hafi launin lækki, en þegar komið sé í tekjur aðeins yfir millitekjum, sem nú séu á bilinu 350 til 400 þúsund krónur á mánuði, þá hækki skattbyrðin.

„Ráðstöfunartekjur þeirra sem eru með um 200 þúsund krónur á mánuði myndu hækka um fjögur prósent við þessa breytingu, en ráðstöfunartekjur þeirra sem eru með tekjur um 700 þúsund myndu lækka um nálægt þrjú prósent,“ segir í Vísbendingu. 

„Breytingin er fyrst og fremst tilfærsla á skattbyrðinni frá þeim sem minnst hafa launin til hinna sem hafa meiri tekjur.“

Í Vísbendingu er tekið fram að tímaritið felli ekki um það nokkurn dóm hvort leiðin sé snjöll eða heppileg. 

„Mat manna á því fer eflaust eftir því hvar menn lenda á tekjuskalanum, en persónuafsláttur af þessu tagi myndi jafna ráðstöfunartekjur í samfélaginu.“