Dæmdir ofbeldismenn á Kvíabryggju

Fréttaflutningur af fangelsun kaupsýslumannanna Hreiðars Más Sigurðssonar og Ólafs Ólafssonar, hefur vakið mikla athygli. Umræðan um þennan viðkvæma málaflokk er óvenju hatröm nú og hefur Vísir greint frá því að Páll Winkel fangelsismálastjóri hafi mátt sæta hótunum frá nafnlausum einstaklingum. „Við skulum segja að það séu markatilvik sem maður setur spurningarmerki við,“ segir Páll.

Föngum ekki mismunað

Þessi umræða er reist á þeirri hugmynd að föngum sé mismunað eftir stétt og stöðu; að meðan sumir eru teknir engum vettlingatökum séu aðrir í bómull. Það á að eiga við um bankamennina. Samkvæmt heimildum Fréttablaðsins er sú skoðun viðtekin meðal fanga. „Jájá, ég veit það og heyri af því. En, við getum ekki unnið eftir tíðaranda. Það er ekki okkar og viljum ekki taka þátt í nútímanornabrennum. Við erum í réttarríki og vinnum eftir reglum,“ segir fangelsismálastjóri sem telur umræðuna byggja á miklum misskilningi. Fráleitt sé að föngum sé mismunað og þó svo ólíklega vildi til að menn vildu standa í slíku eru hendur þeirra bundnar: „Við erum undir miklu eftirliti og góðu; fjölmiðla, umboðsmanns alþingis, ríkisendurskoðunar, pyndinganefnd Evrópuráðsins og öllum þeim lögum sem um okkar málaflokk gilda – þar á meðal jafnræðisreglu stjórnsýslulaga: Sambærileg mál skulu fá sambærilega afgreiðslu. Og sú er raunin.“

Flestir á Kvíabryggju vegna fíkniefna

Vísir hefur undir höndum sundurliðun yfir samsetningu fanga, eins og sjá má hér ofar; hvaða dómar eru að baki fangelsisvistuninni. 156 afplánunarpláss eru í fangelsum. „Nýting er eins mikil og við treystum okkur til, út frá sjónarmiðum um öryggi og rekstrarútgjöld. Hvort tveggja þarf að vera í lagi,“ segir Páll.

Meðaltal refsinga sem verið er að afplána á Kvíabryggju eru 63 mánuðir, lægsta refsing 2 mánuðir og hæsta refsing 16 ár. Á daginn kemur að flestir sem á Kvíabryggju eru hafa gerst sekir um fíkniefnabrot, eða 9. Næst stærsti hópurinn sem eru meðal þeirra 20 sem þar dvelja nú dæmdir fyrir auðgunarbrot. Þrír dæmdir ofbeldismenn eru á Kvíabryggju, tveir sitja inni fyrir kynferðisbrot, þrír ofbeldisbrot og einn fyrir manndráp/tilraun. Þá er enn þeirra á meðal sem situr inni fyrir umferðarlagabrot.

Kynferðisbrotamenn á Sogni

Til samanburðar má skoða hvernig samsetningu fanga er háttað á Sogni. Meðaltal refsinga sem verið er að afplána á Sogni er 51 mánuður, lægsta refsing er 1 mánuður og hæsta refsing er 16 ár. Flestir þar eru dæmdir kynferðisbrotamenn, eða sex. Fimm eru vegna fíkniefnabrota, tveir vegna manndráps/tilraunar en aðeins einn fyrir auðgunarbrot. Spurður um hvað ráði samsetningunni vísar Páll til laga. Hann segir að sjónarmið um vistun fanga séu rækilega tíunduð í 14. grein laga um fullnustu refsinga.

156 fangar afplána í heild

Samkvæmt upplýsingum frá fangelsismálayfirvöldum eru 156 afplánunarpláss í boði. „Nýting er eins mikil og við treystum okkur til, út frá sjónarmiðum um öryggi og rekstarútgöld. Hvort tveggja þarf að vera í lagi,“ segir Páll, en í dag bíða 430 menn þess að sitja af sér sinn dóm. Samsetning þess hóps er önnur, það er mun lægri refsingar vegna léttvægari brota, enda forgangsraðað í fangelsin.

Á Litla Hrauni lítur samsetningin svona út: Meðaltal refsinga að baki dómi sem fangar afplána 13.3.2015 er 55 mánuðir, lægsta refsing er 3 mánuðir, hæsta refsing er 16 ár. Flestir þar, eða 14, sitja inni vegna ofbeldisbrota. Tólf eru inni vegna auðgunarbrota, og kynferðisbrotamenn á Litla Hrauni eru stór hluti fanga eða 11. Þeir sem sitja á Litla Hrauni vegna fíkniefnabrota eru 12.