Þrjár hrefnur veiddust í ágúst

Hrefnuveiði hefur gengið afar illa á þessari vertíð og hefur aðeins 22 hrefnum verið landað síðan veiðar hófust 30. apríl.

Á sama tíma í fyrra höfðu veiðst 36 hrefnur á þremur hvalveiðiskipum en í ár hefur aðeins verið ein útgerð. Einn bátur var notaður í vor og svo tók hvalveiðiskipið Hrafnreyður KÓ-100 við af honum. Það er gert út frá Sandgerði og fór á veiðar í blíðskaparveðri á fimmtudag og veiddi þá fyrstu tvö dýrin í ágústmánuði. Annað bættist svo við á laugardag.

„Þetta gekk þokkalega í vor en svo hefur dregið svakalega úr þessu,“ segir Gunnar Bergmann Jónsson, talsmaður hrefnuveiðimanna, aðspurður, en er þó að vonum ánægður með veiðina síðustu daga.

Helstu skýringuna á dræmum veiðum segir hann að minna sé af hrefnu á Faxaflóa, þar sem veiðarnar hafa að mestu farið fram, en verið hefur. „Ekki það að þetta sé að koma okkur verulega á óvart en þetta hefur verið minnkandi ár frá ári síðan 2009. Það skiptir líka gríðarlegu máli fyrir þessar veiðar að veðrið hefur verið alveg einstaklega dapurt. Í fyrra var það dapurt og núna hefur sjóveður verið enn þá verra en í fyrra. Þessir bræludagar þar sem við liggjum með bátinn inni hafa verið miklu fleiri en undanfarin ár,“ segir hann.

Hrefnuveiðikvótinn í ár er 229 dýr en Gunnar Bergmann segir það ekki markmið að uppfylla hann. Í fyrra hafi samtals verið veidd 38 dýr en helst þyrfti að veiða á bilinu fjörutíu til fimmtíu til að anna eftirspurn eftir kjötinu. Þangað til á fimmtudag hafði Gunnar ekki dreift neinu hrefnukjöti í verslanir í ágúst og hrefnukjötið sem hafði farið inn á veitingastaði var við það að klárast. Helgin bjargaðist þó með veiðunum á fimmtudag.

Engu að síður gæti orðið skortur á hrefnukjöti í vetur. „Við þurfum að fá alla vega tólf til fjórtán dýr í viðbót til að eiga á milli tímabila þangað til við byrjum aftur í apríl, annars verðum við lens seint í vetur. En ef við fáum nokkra svona daga hef ég ekki áhyggjur af því.“

Samkvæmt samþykkt Alþjóðahvalveiðiráðsins skal veiði á hrefnu ekki standa yfir lengur en í sex mánuði samfellt á hverju ári og mega veiðarnar standa yfir til 30. október í ár. „Þetta er í fyrsta skipti sem við erum svona lengi. Við verðum alla góða daga í september og október til að ná í þær birgðir sem við þurfum að hafa fyrir veitingastaðina í vetur,“ segir Gunnar.

Óvenjulegt að ekkert veiddist í mánuð

Gísli A. Víkingsson, hvalasérfræðingur hjá Hafrannsóknarstofnun, segir það afar óvenjulegt að ekkert hefði veiðst í um einn mánuð, eða þangað til hrefnunum þremur var landað í lok ágúst.

Lítið hefur veiðst af hrefnu undanfarin ár og telur hann meginskýringuna vera fæðuna. „Við gerðum mjög ítarlegar rannsóknir á hrefnunni 2003 til 2007 og þá var sandsíli aðalfæða hennar sunnanlands. Síðan hrynur sá stofn 2005 og 2006 og hefur ekkert náð sér síðan. Þetta er sama skýringin og með lundann í Vestmannaeyjum sem treystir líka mikið á sandsílið,“ segir Gísli, aðspurður.

„Við höfum ekki gert formlega talningu síðan 2009 en það er á döfinni á næsta ári að gera nýja hvalatalningu og þá vonandi skýrist þetta allt.“ Hann bætir við að grunnundirstaðan fyrir breytingunum sé hækkandi sjávarhiti.

Miðað við hvalaskoðunargögn telur Gísli að meira sé af hrefnunni fyrir norðan heldur en í Faxaflóa. „Menn hafa verið að kenna hvorir öðrum um, hvalaskoðunarmenn og hrefnuveiðimenn, að þeir fæli hrefnuna burt. En ég hallast að því að þetta sé fyrst og fremst spurning um fæðu.“

Hann nefnir einnig að langreyðurin virðist líka vera að breyta útbreiðslu sinni. Dýrið hafi veiðst sunnalands í sumar þrátt fyrir að venjulega fari veiðarnar fram vestur af landinu. Þar sé breytt fæða líklega skýringin.

„Í nýlegum makrílleiðangri kom fram að áta var með allra minnsta móti á þessu svæði á milli Íslands og Grænlands, sem eru hefðbundnu langreyðarmiðin, en mikill makríll. Fyrir sunnan virðist hún [langreyðurin] vera að miklu leyti að éta kolmuna. Þetta er mjög mikil breyting því 98 prósent af fæðu hennar var ljósáta. Þetta bendir til þess að það sé mjög lítil ljósáta á þessu svæði í ár.“